درس سوّم : : برخوردهاى تربيتى و سازنده
در درس گذشته برخى از فضائل نفسانى و مكارم اخلاقى پيشواى هشتم ( ع ) را كه ترسيم كننده چگونگى رابطهء اين بندهء صالح و برگزيدهء خدا با پروردگار خويش بود ، يادآورى كرديم ؛ در اين درس به بخشى ديگر از برجستگيها و فضائل اخلاقى آن حضرت در برخورد و معاشرت با افراد مختلف اشاره مىكنيم .
1 - ارج نهادن به انسانها :
الف - خدمتكاران و زيردستان
على بن موسى ( ع ) به همهء افراد از نظر انسانى - صرف نظر از مليّت و موقعيّت شغلى و اجتماعى آنان - حرمت و ارج مىنهاد و برابرى آنها را در حقوق ملاحظه مىكرد . از تحقير انسانها و پست شمردن آنان و توهين و استهزاء سخت پرهيز داشت . همهء انسانها حتى غلامان و سياهان مورد عنايت و توجه او بودند . نمونههاى زير بيانگر اين سيره انسان دوستانهء آن حضرت است .
مردى از اهالى بلخ مىگويد :
همراه امام رضا ( ع ) در سفرش به خراسان بودم . روزى سفره غذايى طلبيد و همهء خدمتكاران و غلامان - اعم از سياهان و ديگران - را سر سفره جمع كرد .
گفتم : جانم به فدايت ، كاش براى اينان سفرهاى جدا قرار مىدادى ! فرمود : ساكت باش ! خدا