امام رضا ( ع ) به حكومت اندلس دست يافت و پس از آن شهر « مرسيه » را ساخت ، امكان آنكه مادر امام رضا ( ع ) از « مرسيهء اندلس » باشد منتفى است . نتيجهء بحث اين مىشود كه مادر حضرت رضا ( ع ) كه از او گاهى به عنوان « خيزران مُرْسيه » « 1 » و زمانى به عنوان « شقراء نوبيّه » « 2 » ياد مىشود بايد از « مرسيه آفريقا » باشد . ياقوت حموى مىنويسد : مَرْسَى الخَرَزْ جاى آبادى است در ساحل آفريقا كه فاصلهء آن تا « بونه » سه روز راه است . « 3 » احتمال‌مىرود نجمه‌خاتون‌اهل همين « بونه » باشد كه‌بعدهابه « نوبه » تصحيف‌شده‌است . « 4 »

نجمه ، زن بسيار با فضيلت ، خردمند ، متديّن و عابدى بود . در شأن و مرتبت او گفته شده است : نجمه از برترين زنان در عقل و دين بود و سرور خود حُمَيْدَه را بسيار گرامى مىداشت . « 5 » از بعضى روايات استفاده مىشود كه او در آغاز كنيز « حُمَيْدَه » مادر امام كاظم ( ع ) بوده و چون در فرزانگى و بينش دينى و نيز اخلاق و رفتار اجتماعى مرتبتى و الا داشت ، او را به پسرش امام كاظم ( ع ) بخشيد . در حديث آمده است : هنگامى كه حميده ، نجمه - مادر امام رضا ( ع ) - را خريد ، شبى رسول خدا ( ص ) را در خواب ديد كه به او فرمود : « اى حميده ! نجمه را به فرزند خود موسى ببخش كه از او فرزندى متولد مىشود كه بهترين مردم روى زمين خواهد بود . » بدين جهت حميده ، نجمه را به آن حضرت بخشيد . « 6 » نجمه آن چنان مقام و جايگاهى نزد حميده داشت كه درباره‌اش گفت :