خلاصه
هر چه از زمان ولايتعهدى امام رضا ( ع ) مىگذشت ، مأمون بيشتر احساس زيان و شكست مىكرد . ازاين رو براى مبارزه باسياستها وتدابير امامرضا ( ع ) دست بهيك سلسله اقدامات مذبوحانهاى زد كه مهمترين آنها عبارت است از :
1 - جلوگيرى از نشر فضائل امام ( ع ) در ميان مردم و بىاعتبار كردن شخصيت اجتماعى آن حضرت : تشكيل مجالس بحث و مناظره براى حضرت رضا ( ع ) با ارباب ملل مختلف از سوى دستگاه خلافت در همين راستا انجام مىگرفت .
2 - پخش شايعات دروغين عليه امام ( ع ) : از قبيل اين كه آن بزرگواران فرمودهاند : همهء مردم بردگان ما هستند و يا حليّت غنا از سوى آن حضرت .
3 - وادار كردن امام رضا ( ع ) به عزيمت به سوى بغداد : تا از اين طريق آن حضرت را در چنگال سرسختترين دشمنان خود قرار دهد و خود را از دست او راحت كند .
و سرانجام توطئه نهايى خود را عملى ساخت و امام ( ع ) را به طرز حيله گرانهاى در طوس به شهادت رسانيد . مشهور مورخان ، تاريخ شهادت امام ( ع ) را آخر ماه صفر سال 203 هجرى ذكر كردهاند .
مأمون براى سرپوش نهادن به جنايت خود ، پس از شهادت امام رضا ( ع ) سينه چاك كرد و اشك ريخت ؛ سپس گروهى از سادات و هواداران امام ( ع ) را فراخواند و پيكر مطهر آن حضرت را به آنان نشان داد و چنين وانمود كرد كه حضرت رضا ( ع ) به مرگ طبيعى از دنيا رفته است . سپس براى جلوگيرى از هر گونه شورشى ، دستور داد جسد مطهر امام رضا ( ع ) را شبانه تجهيز كرده و دفن نمايند .
پرسش
1 - مأمون پس از رويارويى با سياستها و تدابير امام رضا ( ع ) در منصب ولايتعهدى دست به چه اقدامات مذبوحانهاى زد ؟
2 - دو نمونه از شايعات دروغين دستگاه خلافت عباسى عليه امام رضا ( ع ) را بيان كنيد .
3 - مجالس بحث و مناظره امام رضا ( ع ) با ارباب ملل مختلف از سوى مأمون با چه انگيزهاى تشكيل مىشد ؟
4 - آخرين توطئه مأمون عليه امام رضا ( ع ) چه بود و در چه زمانى واقع شد ؟
5 - مأمون پس از شهادت امام رضا ( ع ) دست به چه اقداماتى زد ؟
تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 210
مساهمون: على رفيعى
ص٢١٠