درس بيست و يكم : : سياستها و تدابير امام رضا ( ع ) ( 1 )
حضرت رضا ( ع ) از همان زمان كه از توطئههاى مأمون نسبت به خود آگاه گرديد و دريافت كه چارهاى جز پذيرش پيشنهاد او ندارد ، براى خنثى كردن توطئه او و بىاثر ساختن نقشههاى شيطانىاش دست به كار شد و سياست دقيق و حسابشدهاى در پيش گرفت ؛ سياستى كه وقتى به مرحلهء اجرا درآمد ، هوش از سر مأمون هوشمند و سياستمدار ربود و او را دچار بحران و سردرگمى گيج كنندهاى ساخت . اين سياست از زمان دعوت مأمون از آن حضرت براى حركت به سوى خراسان آغاز گشت و تا لحظهء شهادت آن بزرگوار ادامه داشت . اينك نمودارها و نقاط برجستهء اين سياست .
1 - ابراز ناخشنودى از دعوت مأمون
هنگامى كه پيك مأمون براى بردن امام ( ع ) به خراسان وارد مدينه شد ، حضرت سعى كرد با گفتار و كردارش فضاى شهر را از كراهت و ناخشنودى خود از اين دعوت پركند و اين سفر را يك سفر اجبارى و سفرى كه به شهادت او منتهى مىشود قلمداد نمايد .
امام ( ع ) اين معنا را هم به هنگام وداع با بستگان و خانوادهاش ، هم در وقت وداع با حرم پيامبر ( ص ) و هم در زمان طواف خانهء خدا به شيوههاى ممكن به گوش همگان رسانيد .
امام ( ع ) پيش از ترك مدينه بستگان و خويشان خود را جمع كرد و دستور داد براى آن حضرت مجلس سوگوارى تشكيل داده و گريه كنند . در پايان مبلغ دوازده هزار دينار ميان آنان تقسيم كرد و فرمود : من هرگز از اين سفر بازنخواهم گشت . « 1 »
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 49 ، ص 117 و دلائل الامامة ، ص 176 .