قضيّهء ولايتعهدى امام رضا ( ع ) در جامعهء اسلامى آن روز بازتابهاى متفاوتى داشت . علويان و مردم مدينه از آن استقبال كرده دست از مخالفت و شورش عليه دستگاه برداشتند و تا زمانى كه آن حضرت زنده بود قيامى از آنان سر نزد . وضع كوفه هم آن چنان بود كه يادآور شديم . « 1 » در بغداد ، پايگاه و پايتخت عباسيان ، مردم در ابتدا دو دسته شدند : جمعى به فرمان مأمون در مورد ولايتعهدى امام رضا ( ع ) و پوشيدن لباس سبز گردن نهادند ؛ ولى گروهى كه بيشتر آنان را عباسيان و هواداران آنان تشكيل مىداد از اين فرمان سرباز زدند و چون در ميان اين دسته تعدادى از رجال دولتى وجود داشت بر موافقان چيره گشتند . آنان « حسن بن سهل » استاندار مأمون را از شهر رانده با « ابراهيم بن مهدى » معروف به « ابن شَكْلَه » يكى از سرسخت‌ترين دشمنان على ( ع ) بيعت كردند . « 2 » آنان در توجيه مخالفت خود مىگفتند : مأمون با اين اقدامش خلافت را از ميان فرزندان عبّاس خارج كرده و جامهء سياه را كه شعار پدرانش بوده رها نموده است ؛ بنابراين شايستگى خلافت را ندارد . « 3 »