تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 179

سخنان بسيار كوتاهى ايراد كرد . او پس از حمد و ثناى الهى خطاب به مردم فرمود : « انَّ لَنا عَلَيْكُمْ حَقّاً بِرَسُولِ اللَّهِ وَ لَكُمْ عَلَيْنا حَقّاً بِهِ فَاذا انْتُمْ ادَّيْتُمْ الَيْنا ذلِكَ وَجَبَ عَلَيْنَا الْحَقُّ لَكُمْ . » « 1 » ما در پرتو نسبت با رسول خدا ( ص ) برگردن شما حقّى داريم ؛ شما نيز به خاطر آن حضرت بر ما حقّى داريد . زمانى كه شما حقّ ما را ادا كنيد ، ما نيز موظف به اداى حقّ شما خواهيم بود . » شيخ مفيد پس از نقل اين سخنان امام ( ع ) مىنويسد : در اين مجلس جز همين سخن ، سخن ديگرى از آن حضرت نقل نشده است . « 2 » امام ( ع ) در اين خطابهء كوتاه امّا پرمحتوا ، نه تنها مأمون و حكومت او را تأييد نكرد ، بلكه حكومت و رهبرى بر مردم را حق خود دانسته كه از رسول خدا ( ص ) به او رسيده است و چيزى نبوده كه مأمون بخواهد به آن حضرت واگذارد . در جملهء دوّم ، مردم را نسبت به پيشوا ذى حق دانسته است . بدين معنا كه امام موظف است در صورتى كه امت او را به عنوان حاكم اسلامى و خليفهء پيامبر ( ص ) بشناسند ، او نيز آنان را اداره و رهبرى نمايد . در بعضى منابع ، خطابهء امام ( ع ) در مراسم جشن ولايتعهدى به گونه‌اى ديگر نقل شده است . بنابراين نقل ، امام ( ع ) پس از ستايش پروردگار و اشاره به قضا و قدر الهى و اين كه كسى توان جلوگيرى از قضاء او را ندارد ، اقدام مأمون را اداى حقى مىداند كه از آن اهل بيت است . به تعبير امام ( ع ) دقت فرماييد : « انَّ اميرَالْمُؤْمِنينَ عَضَدَهُ اللَّهُ بِالسَّداد وَ وَفَّقَهُ لِلرَّشادِ عَرَفَ مِنْ حَقِّنا ما جَهِلَهُ غَيْرُهُ . . . » « 3 »