تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 178
مخالفت كند گردنش زده شود . سوگند به خدا ، اگر ولايتعهدى را بپذيرى ( چه بهتر ) و گرنه تو را به پذيرش آن اجبار خواهم كرد و در صورت مقاومت ، گردنت را خواهم زد . امام ( ع ) وقتى ديد مأمون دست بردار نيست و بر خلاف پيشنهاد قبلىاش در اين تصميم جدّى است و در صورت خوددارى وى تهديدش را عملى خواهد ساخت ، با كراهت پذيرفت و فرمود : خداوند مرا از اين كه به دست خويش ، خودم را به هلاكت بيندازم نهى كرده است . اگر قضيّه چنين است هر كارى دلت مىخواهد انجام ده . « 1 » ( 1 ) - مناقب ، ج 4 ، ص 363 . جشن ولايتعهدى مأمون پس از وادار كردن امام رضا ( ع ) به پذيرش وليعهدى ، مجلس با شكوهى در ماه رمضان ، سال 201 هجرى « 2 » ( 2 ) - طبرى ، تاريخ دقيق اين مجلس را سه شنبه دوم ماه رمضان ، سال 201 هجرى ذكركرده است ( تاريخ طبرى ، ج 8 ، ص 554 ) ولى در متن عهدنامهء مأمون ، روز دوشنبه هفتم رمضان همان سال ذكر شده است ( بحارالانوار ، ج 49 ، ص 152 ) . شيخ مفيد مىنويسد : مأمون ، نخست روز پنج شنبه جلسهاى با حضور خواص ترتيب داد . پس از آن ، فضل به همگان اعلام كرد كه مأمون على بن موسى را وليعهد خود كرده است . همگان مىبايد روز پنج شنبه ديگر به منظور بيعت با آن حضرت در مجلس مأمون حاضر شوند ( ارشاد ، ص 311 ) . با شركت تمامى شخصيّتهاى كشورى و لشكرى ترتيب داد و مراسم بيعت با امام رضا ( ع ) به عنوان وليعهدى را در همين مجلس عملى ساخت . وى ، نخست به فرزند خود عباس فرمان داد با آن حضرت بيعت كند ؛ سپس تمامى مردم يكى پس از ديگرى به حضرت دست بيعت دادند و از سوى مأمون هدايايى دريافت كردند . تنها سهنفر به نامهاى « عيسى جلودى » ، « علىبن ابىعمران » و « ابويونس » تن به بيعت ندادند كه آنها هم از سوى مأمون به زندان افتادند . « 3 » ( 3 ) - عيون اخبار الرضا ( ع ) ، ج 2 ، ص 161 . مأمون در پايان مراسم از امام ( ع ) خواست تا براى مردم سخن بگويد . وى توقع داشت حضرت رضا ( ع ) سخنرانى مفصّلى ايراد نمايد و ضمن آن از مأمون به خاطر اين خدمتى كه در حق او كرده تشكر نموده ، او و خلافتش را تأييد كند ؛ ولى امام بر خلاف انتظار خليفه ،