امام رضا ( ع ) و امين
تاريخ پنج سالهء حكومت امين از بيان اقدامات و موضعگيريهاى اين حاكم عباسى نسبت به على بن موسى ( ع ) و همچنين تلاشهاى امام رضا ( ع ) و يا واكنشهاى آن حضرت در برابر اقدامات امين ساكت است . آنچه در ارتباط با موضع امين مىتوان گفت اين است كه وى به سبب سرگرمى بيش از حدّ به عياشى و لهو و لعب و نيز اختلافات و كشمكشهايى كه از همان روزهاى نخست حكومت خود را با برادرش مأمون پيدا كرد ، فرصت پرداختن به ديگر مخالفان از جمله امام رضا ( ع ) را نيافت . امام رضا ( ع ) نيز از فرصت پيش آمده بيشترين بهره را برد و به نشر و گسترش معارف اسلامى در سطح جامعه و تحكيم پايگاههاى مردمى پرداخت و گاه براى استوارى روابط معنوى و اعتقادى ميان امت و امامت ، از اسرار سياسى جامعه پرده برمىداشت و با پيشگويى پارهاى مسائل سياسى ، يارانش را از حقايق پشت پرده آگاه مىساخت ، به عنوان نمونه : حسين بن يسار مىگويد : حضرت رضا ( ع ) به من فرمود : عبداللّه ( مأمون ) محمّد ( امين ) را مىكشد . عرض كردم : عبداللّه فرزند هارون ، محمّد ، فرزند هارون را مىكشد ! ؟ فرمود : بلى . گفتم : عبداللّه بن هارو كه در خراسان و صاحب « طاهر » و « هرثمه » است محمد بن زبيدهاى را كه در بغداد است مىكشد ! ؟ فرمود : آرى و چنين شد كه حضرت فرموده بود . « 1 » گاهى نيز مسأله را جزيىتر بيان كرده و در جريان درگيرى بين امين و مأمون به هواداران و فرماندهان نظامى هر يك و شكست يكى از ديگرى اشاره مىكرد . حسن بن جهم مىگويد : پس از آن كه از مكه بازگشتم حضرت رضا ( ع ) براى من نوشت : « پس از چهار ماه حادثهاى رخ خواهد داد » . پس از گذشت چهار ماه حادثهء مربوط به محمد بن