درس دهم : : زمامداران معاصر امام كاظم عليه السلام ( 1 )
پيشواى هفتم شيعيان در دوران امامت 35 ساله خود با چهارتن از مقتدرترين و جبارترين خلفاى بنى عباس معاصر بود ؛ منصور ( ده سال ) ، مهدى ( يازده سال ) ، هادى ( يك سال ) و هارون ( سيزده سال ) .
در درس پيش به اجمال ، شرايط سياسى - اجتماعى حاكم بر جامعهء اسلامى در دوران امامت ضمن موسى بن جعفر عليه السلام و خطمشى كلى خلفاى اين دوره را ترسيم كرديم .
اينك ضمن چند درس به شناسايى زامداران معاصر آن حضرت و تشريح سياستها و خطمشيهاى تفصيلى كه يكى از آنان در حدّ لازم مىپردازيم .
منصور
ابوجعفر ، منصور دوانيقى نخستين خليفهء عباسى معاصر امام كاظم عليه السلام بود .
ما به لحاظ آنكه ده سال از زمامدارى وى در دوران امامت امام صادق عليه السلام بوده ، در بخش تاريخ زندگانى آن گرامى به ابعادى از زندگى فكرى و سياسى وى اشاره كرديم . اينك ابعاد و مواردى ديگر كه مربوط به موضوع بحث ماست .
ويژگيهاى فردى و اخلاقى
منصور ، كه نسبتش با چهار واسطه به عباس ، عموى پيامبر صلى الله عليه و آله مىرسد ، فردى آزمند ، بخيل ، خونريز ، بىرحم بىعاطفه بود .
مسعودى در وصف آزمندى و حرص وى به ثروت اندوزى مىنويسد :
« اموالى را كه منصور برجاى گذاشت هيچيك ا زخلفاى پيش و پس از وى بر جاى نگذاشتند كه رقم آن بالغ بر نهصد و شصت ميليون مىشد » « 1 »
هامش
( 1 ) - التنبيه و الاشراف ، ص 296 .