تاريخ زندگانى امام كاظم (ع) (فارسى) — صفحة 89

اين ماجرا نشاندهندهء اين است كه امام كاظم عليه السلام وشيعيان در چه شرايط سخت سياسى و خفقان آورى به سر مىبردند و در زا ايفاى رسالت الهى خويش حتّى نسبت به شيعيان با چه مشكلات و محدوديتهايى مواجه بودند . اين فشارها و محدوديتها در بعد سياسى خلاصه نمىشد ، بلكه بعداقتصادى و معيستى مرم مسلمان بويژه شيعيان را نيز دربر مىگرفت . يعقوبى مىنويسد : « منصور اموال مردم را ( به ستم ) گرفت ، بگونه‌اى كه نزد كسى پس اندازى نگذاشت و مقدار دريافتى وى از اين طريق بالغ بر هشتصد ميليون درهم مىشد . . . . او ( دربارهء انگيزه خود از اتخاذ اين سياست ) مىگفت : هركس مالش اندك باشد مرانش اندك خواهد بود و آن كس كه مردانش اندك باشد دشمنش بر وى نيرومند مىگردد و اگر جنين شود سلطنت او پست و خوار گردد و هر كس كه پادشاهى پست گردد قرقگاهش شكسته شود . » « 1 » سختگيريها و فشارهاى مالى و تضييقات طاقت فرساى اقتصادى خلفاى عباسى نه تنها موجب انباشته شدن اموال عمومى در خزانه‌هاى حكومتى و صرف آنها در راه مطامع و منافع شخصى زمامداران و درباريان آنان مىشد ، بلكه ضربهء شديد و مهلكى بر پيكره اقتصادى جامعهء اسلامى و زندگى مسلمانان وارد مىكرد و اين يك حركت حساب شده بود كه روى مقاصد سياسى انجام مىگرفت . هدف اين بود كه اوّلًا ، مردم نيازمند و گرسنه باشند تا همواره به فكر سير كردن شكم خود بوده مجال انديشه در مسائل ديگر را نداشته باشند . و ثانياً براى تأمين هزينه‌هاى ضرورى خود دست نياز به سوى دولتمردان دراز كنند و در نهايت مطيع و فرمانبردار آنان باشند ، همان سياستى كه در ضرب المثل معروف : « اجعَ كَلْبَكَ يَتَّبِعْكَ » « 2 » ( سگ خود را گرسنه نگهدار تا ( به طمع نان ) دنبال تو بيايد ) بدان اشاره شده و خلفا آن را نصب العين خود قرار داده بودند . امام هفتم عليه السلام در سال 148 ه . ق عهده‌دار مقام امامت شد . دوران 35 ساله امامت آن گرامى از نظر سياسى