درس هفتم پيش از امامت
مدت بيست سال از زندگى پربركت و سراسر مبارزهء امام موسى بن جعفر عليه السلام پيش از عهده دارى امامت و دركنار پدر ارجمندش امام صادق عليه السلام سپرى شد . كه ده سال آخر آن همزمان با حكومت خودكامهء منصور بود . آن گرامى در طول اين دوران سخت با مشكلاتى كه پدر بزرگوارش در راه نشر و تبليغ آيين جدّ بزرگوارش با آن مواجه بود آشنا شد ، و مىديد كه جاسوسان و عوامل جيره خوار منصور ، حركات ، ديدارها و مجالس و محافل درس و بحث او را از هر نظر تحت نظر دارند و به منظور متوقف كردن كاروان چهار هزار نفرهء علم و دانشى را كه به قافله سالارى آن پيشواى بلند مرتبت در حركت بود ، هر روز به بهانهاى مانع ايجاد مىكنند و هر گاه و بى گاه بر پايهء گزارشهاى بى اساس و دروغ ، پدر عاليقدرش را نزد پستترين و پليدترين مرد روزگار احضار مىنمايند .
از سوى ديگر شاهد موج اسلام خواهى و حقطلبى و عطش دانش پژوهى اقشار مختلف جامعه بويژه نسل جوان و گرايش روز افزون آنان به مكتب اهل بيت بود و مىديد تشنگان دانش و شيفتگان حقيقت و معنويت ، چگونه و با چه مشكلات و رنجهايى خود را به سرچشمه زلال و گواراى مكتب جعفرى مىرسانند و سرزمين دل خويش رااز زمزم نبوى و كوثر علوى كه به دست صادق آل محمد صلى الله عليه و آله به جريان افتاده بود سيراب مىكنند .
دوران بيست سالهء پيش از امامت امام كاظم عليه السلام با آن كه بستر حوادث و رخدادهاى مخم سياسى ، علمى و فرهنگى بود كه بسيارى از آنها بگونهاى به بيت امامت مربوط مىشد و به طور طبيعى موسى بن جعفر عليه السلام به عنوان دوّمين چهره برجستهء اين بيت رفيع ، پس از پدر بزرگوارش بيشترين و فعالترين نقش را در انجام رسالت الهى و نشر و گشترش معارف اسلامى داشت ، متأسفانه تلاشها و فعّاليّتهاى سياسى ، علمى و فرهنگى آن گرامى در طول اين مدت ، در تاريخ - جز در حدّ بسيار اندك و پراكنده - منعكس نشده است . از اين رو ، آنچه در ضمن اين درس تحت عنوان « امام كاظم عليه السلام پيش از امامت » مورد بحث قرار مىگيرد تنها در حد يك اشاره و خاطرات و نمونههاى پراكندهاى است