رهبرى و حمايت شيعيان از جمله محورهاى مهمّ فعاليتهاى سياسى ، فرهنگى و اقتصادى امام كاظم ( ع ) رهبرى تشكيلات مخفى شيعه و نظارت بر پايگاههاى مردمى و تقويت و پشتيبانى آنها بود . در تاريخ زندگانى امام صادق ( ع ) اشاره كرديم كه « 1 » جمع شيعه پس از رحلت پيامبر ( ص ) برغم توطئه‌ها و مخالفتهاى فراوانى كه از سوى حكمرانان اموى و عباسى عليه موجوديت آن صورت گرفت توانست هويّت خود را حفظ كند و مرحله به مرحله پيش رود تا جايى كه تعداد انگشت شمار و محدود آن در آغاز دوران امامت امام سجاد ( ع ) در عصر امام صادق ( ع ) به جمعيتى انبوه و متشكل افزايش پيدا كرده بود ، و اين نبود جز در سايهء تلاشها و تدبيرهاى حكيمانهء امامان ( ع ) و رهبرى و نظارت مستقيم آن بزرگواران بر اعمال و افكار شيعيان . پيشواى هفتم ( ع ) به اين رسالت مهمّ عنايتى ويژه داشت ؛ چه آنكه مىديد جمع انبوه شيعه چه در دوران پايانى زمامدارى منصور و چه در دوران خلفاى بعدى ، از سوى حكمرانان ، بيشترين فشار و اذيت و آزار را متحمل مىشوند و چنانچه رهبرى و نظارت مستقيم آن حضرت بر اين جمع مظلوم و مطرود حكومت و تغذيهء فكرى و پشتيبانى سياسى و اقتصادى از ايشان نبود ، چه بسا تلاشهاى نياكانش در گردآورى و تشكل آنان هدر مىرفت و جمعشان پراكنده مىگشت . نمودارهاى برجسته اين محور از تلاشهاى امام كاظم ( ع ) را در زير مرور مىكنيم .