تاريخ زندگانى امام كاظم (ع) (فارسى) — صفحة 125

3 - در آن شرايط - با توجه بدانچه گفتيم - خطر نفوذ فرهنگهاى بيگانه و انحرافى و التقاطى در قلمرو فرهنگ اسلام ناب و متزلزل كردن اصول و مبانى اعتقادى امت مسلمان ، بيش از خطرهاى ديگر ، كيان اسلام را تهديد مىكرد . در شرايطى كه جناحها و گروههاى فكرى مختلف ، از ملحدان و زنديقيان - همچون مانويان ، مزدكيان و زردشتيان - گرفته تا گروههاى منحرف اسلامى همچون معتزله ، اشاعره ، مرجئه ، خوارج ، صوفيه ، غلات ، كيسانيه ، زيديه ، اسماعيليّه و . . . با تمام توان و با پشتيبانى دستگاه خلافت عباسى ، سعى در مسموم كردن فضاى فرهنگى جامعهء اسلامى و ستيز با فرهنگ ناب محمّدى ( ص ) داشتند ، ضرورىترين و فورىترين اقدام پيشواى هفتم ( ع ) ايستادگى در برابر اين سيل فرهنگى بنيانكن و تزريق فرهنگ ناب تشيع بر پيكرهء امت اسلامى بود . با توجه به اين علل و عوامل ، امام كاظم ( ع ) نخستين محور فعّاليتهاى خود در سنگر امامت را بر روى كارهاى فرهنگى متمركز كرد . گروه زيادى از حق‌جويان ، دانشمندان و راويان حديث كه در دانشگاه بزرگ امام صادق ( ع ) تحصيل كرده و از سرچشمهء زلال فقه جعفرى دانش اندوخته بودند ، پس از شهادت آن بزرگوار به فرزندش امام موسى ( ع ) روى آورده و در طول مدتى كه آن گرامى در مدينه حضور داشت ، از محضرش استفاده مىكردند . يكى از نويسندگان در اين زمينه مىنويسد : « امام صادق ( ع ) گرچه در سال 148 هجرى در مدينه درگذشت ؛ ولى مكتب علمى و تربيتى كه تأسيس كرده بود با رحلت او تعطيل نشد ؛ بلكه به رهبرى فرزند و جانشينش موسى كاظم ( ع ) ادامه يافت و شكوفا گرديد . « 1 » » پيشواى هفتم ( ع ) با توانمندى و قدرت و احاطهء گسترده به اصول و مبانى مكتب و آگاهى كامل از نيازمنديهاى فرهنگى جامعه ، مجموعهء ارزشمندى از احكام و معارف اسلامى در زمينه‌هاى مختلف اصول اعتقادى ، فقه - در ابواب گوناگون - تفسير ، حديث ، اخلاق ، تاريخ انبياء و . . . را از خود به يادگار گذاشته است كه در مجموعه‌هاى تاريخى ، حديثى و تفسيرى گرد آمده است .