درس چهاردهم :
پيگيرى نهضت فرهنگى
دوران امامت امام كاظم ( ع ) همچون دوران امامت پدر گرامىاش از نظر فرهنگى از ويژگى و برجستگى خاصى برخوردار بود . گسترش ابعاد نهضت فرهنگى شيعى به دست پيشواى ششم ( ع ) و فعّال شدن و به تكاپو افتادن جناحها و گروههاى فكرى و فرهنگى جامعه و حسّاسشدن دستگاه خلافت عباسى روى اين محور مهمّ و متمركز كردن فعاليتهاى خود روى آن و نيز پيدايش گروهها و فرقههاى جديد در حوزهء اسلام همچون اسماعيليه ، همه از عواملى بود كه موقعيت و شرايط فرهنگى دوران امامت امام كاظم ( ع ) را وارد مرحلهء حسّاستر و گستردهترى كرد .
نهضت ترجمه
گسترش ابعاد نهضت ترجمه به عنوان حركتى عظيم و فراگير در جهان اسلام ، از ديگر ويژگيهاى اين دوره به شمار مىرود . در دوران خلافت هارون الرّشيد ، با گسترش قلمرو اسلامى و فتح بعضى از شهرهاى بزرگ روم به دست مسلمانان كتابهاى يونانى فراوانى به دست مسلمانان افتاد كه به دستور هارون همهء آنها به عربى ترجمه شدند . برمكيها با قرار دادن مستمرى براى مترجمان و تأمين نيازمنديها مالى و زندگى آنان ، افراد توانمند را به سرعت بخشيدن به اين حركت تشويق و ترغيب مىكردند . « 1 » « در دوران امام كاظم ( ع ) نهضت ترجمه به صورت حركتى عظيم و فراگير در جهان اسلام پديد آمد كه در طى آن كتب علمى و ادبى فراوانى از زبانهاى سريانى ، يونانى ، پهلوى و هندى به عربى ترجمه شد .
هامش
( 1 ) - تاريخ الاسلام ، حسن ابراهيم حسن ، ج 2 ، ص 346 .