شرايط سخت زندگى در غربت ، آگاه نبودن از اوضاع و احوال خانواده در مدينه ، گرفتارى و آوارگى خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله بويژه پدر بزرگوارش به دست مزدوران هارون الرشيد و دسترسى نداشتن شيعيان به امام زمانشان ، زندگى را به كام قاسم تلخ كرده قلبش را بيش از پيش مىآزرد ، و سرانجام او را در بستر مرگ انداخت . قاسم كه آثار مرگ را در وجود خويش احساس كرد ، خود را به مردم آن منطقه شناسانيد و پس از مدتى كوتاه درگذشت « 1 » و قبر مطهر او در قريه « شوشه » در سرزمين بابِل است . « 2 » سيد بن طاووس بر استجاب زيارت قبر او تصريح كده و آن را در ثواب قرين زيارت قبر مطهر حضرت اباالفضل و على اكبر عليهما السلام قرار داده ، سپس زيارت مخصوصى براى او ذكر كرده است . « 3 »

اسماعيل ، از دانشمندان برجسته و پرهيزكاران و صالحان عصر خود بود و از سوى ابوالسّرايا بر حكومت فارس منصوب گشت ، و پس از شكست نهضت وى ، در مصر سكونت گزيد . وى نزد امامان عليه السلام از ارج و منزلتى و الا برخوردار بود ؛ زمانى كه « صفوان بن يحى » يكى از ياران موسى بن جعفر عليه السلام ، در گذشت ، امام جواد عليه السلام به دستور داد كه بر جنازه‌اش نماز بگزارد و نيابت وى را بپذيرد . « 4 » اسماعيل ، در موضوعات مختلف فقهى كتابهاى زيادى نوشت از جمله : كتاب طهارت ، كتاب صلاة ، كتاب زكات ، كتاب صوم ، كتاب حج ، كتاب جنائز ، كتاب نكاح و كتاب طلاق . « 5 » دانشمندان رجالى از كثرت تأليفات اسماعيل بر فزونى دانش و عمق بينش و ستايش وى استدلال كرده‌اند . « 6 » اسماعيل درمصر در