تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ زندگانى امام كاظم (ع) (فارسى) — صفحة 107

مساهمون:

ص١٠٧

هارون در ميان خلفا بيش از ديگران اصرار داشت كه روى اعمال و جنايات خود سرپوش دينى بگذارد و آنها را با يك سلسله توجيهات ، مطابق موازين شرع قلمداد كند . پزشك مخصوص وى فردى مسيحى بود كه هارون به وى سخت علاقمند بود و برايش مرتب - حتى در مراسم حج - دعا مىكرد و وقتى با اعتراض مردم مواجه شد ، عمل خود را چنين توجيه كرد كه تندرستى من در دست اوست و صلاح مسلمانان در گرو سلامتى من ؛ پس صلاح مسلمانان در گرو وجود و سلامتى اوست . « 1 » هارون براى كسب محبوبيت دينى علاوه بر انجام اعمالى فريبنده همچون پياده رفتن به حج « 2 » و نيز جذب عالمان و فقيهان وابسته مانند قاضى ابويوسف « 3 » به دربار ، شاعران جيره‌خوار را - كه در آن روز مؤثرترين عامل تبليغى به شمار مىرفتند - استخدام مىكرد و با بذل و بخشش اموال زيادى ، آنان را به ستايش و تمجيد خود وا مىداشت . مزدوران تبليغاتى نيز حق بندگى را ادا كرده و او را با اوصاف مبالغه آميزى مىستودند و حتّى شاعرى او را بعد از پيامبر اسلام ( ص ) پيامبر ديگرى خواند . « 4 » مزدور ديگرى شعرى سرود و او را بدين مضمون ستود : « هر كس كينه هارون را به دل داشته باشد نمازهاى پنجگانه به حال وى سودى نخواهد داشت . مكارم و خوبيها ، راه و روش توست و خداوند به مقدار ظرفيّتت آنها را به تو ارزانى داشته است . خداوند مقام كسى را رفعت مىبخشد كه تو او را بلند مرتبه بدانى و آن كه تو او را پست بدانى ، مقامش نزد خدا پست است . » « 5 »

رفتار با علويان

هارون ، كينه و دشمنى نسبت به خاندان پيامبر ( ص ) را از جدّش منصور به ارث برده بود ، چه آنكه مورخان بدين حقيقت تصريح كرده‌اند كه وى در همه چيز - جز بذل مال -
هامش
( 1 ) - عيون الانباء فى طبقات الاطباء ، جزء دوم ، باب 8 ، ص 48 .
( 2 ) - ر . ك : الفخرى ، ص 193 .
( 3 ) - وى از سوى هارون به سمت « قاضى القضاة » منصوب شد و در سراسر عراق ، خراسان ، شام و مصر هيچ قاضيى جز با نظر وى گمارده نمىشد ( ر . ك : حياة الامام موسى بن جعفر ( ع ) ، ج 1 ، ص 92 ) .
( 4 ) - تاريخ التمدن الاسلامى ، ج 4 ، ص 207 . تعبير شاعر چنين است : « فَكَانَّهُ بَعْدَ الرَّسُولِ رَسُولٌ »
( 5 ) - تاريخ بغداد ، ج 13 ، ص 68 .