د - پراكندگى شيعيان
از جمله رخدادهاى اسفبار آغاز دوران امامت حضرت مهدى ( عج ) اختلاف شيعيان بر سر مسألهء امامت و پراكندگى آنان به گروههاى مختلف بود . برخى از آنان معتقد شدند ، امام عسكرى ( ع ) رحلت نكرده و او زنده و باقى است و همو مهدى آل محمّد است . برخى ديگر قائل شدند گر چه امام عسكرى در گذشته است ، ليكن دوباره زنده مىشود و همو مهدى قائم خواهد بود . بعضى ديگر ، به « فترت » اعتقاد پيدا كردند و گفتند : پس از امام عسكرى امامى وجود نداشت و جامعهء اسلامى در اين فترت از زمان بدون امام بود . برخى هم تحت تأثير تبليغات سوء جعفر بن على قرار گرفته ، معتقد به امامت وى شدند . گروهى ديگر در شك و سرگردانى فرو رفته ، نمىدانستند به كجا پناه برده و به چه كسى روى بياورند . برخى نيز بر صراط مستقيم امامت باقى ماندند و پس از امام عسكرى به امامت فرزندش حضرت مهدى ( عج ) معتقد شدند . « 2 » امام عسكرى ( ع ) كه از شرايط سياسى - اجتماعى دوران امامت خود و حضرت مهدى ( عج ) آگاهى كامل داشت ، پيش از رحلتش ، چنين رخداد اسفبارى را در جامعه شيعى پيش بينى كرده و فرمود : در سال 260 پيروان من دچار پراكندگى خواهند شد . « 3 » مسعودى در اين زمينه مىنويسد :