درس دوم : شرايط سياسى محيط رشد امام عصر ( ع )
پيشواى دوازدهم ، حضرت مهدى ( عج ) در شرايطى چشم به جهان گشود كه امامت شيعى در يكى ديگر از حساسترين مراحل حيات سياسى خود به سر مىبرد . شدّت مراقبت و كنترل دستگاه خلافت عبّاسى نسبت به تشكيلات امامت و افزايش جوّ فشار و اختناق عليه علويان و در رأس آنان امام عسكرى ( ع ) - در مقايسه با امامان پيشين - از يكسو و نزديك شدن زمان غيبت - حادثهاى كه در تاريخ امامت سابقهاى نداشته و امامان و پيروان آنان در صحنهء سياسى از آن تجربهاى پيش روى خود نداشتند - و لزوم آماده سازى زمينهها و شرايط فكرى و اجتماعى آن در جامعهء اسلامى توسط پيشواى يازدهم از سوى ديگر ، به اين دوران ، ويژگى ، حساسيّت و پيچيدگى خاصّى بخشيده بود .
حضرت مهدى ( عج ) از لحظهاى كه چشم به جهان گشود ، شرايط و اوضاع محيط اطراف خود را غير عادى ديد . ايشان از يكسو شاهد در تنگنا قرار گرفتن پدر بزرگوارش از سوى دستگاه خلافت بود و مىديد كه آن گرامى به خاطر حصار شديدى كه زمامداران عبّاسى به گرد وجود مبارك او كشيدهاند ، نه تنها هيچ گونه آزادى عمل ندارد ، بلكه هفتهاى دست كم دوبار ( روزهاى دوشنبه و پنجشنبه ) مىبايست به اجبار به در بار رفته و حضور خود را به خليفه اعلام دارد .
از سوى ديگر مىديد كه پدر ارجمندش از لحظهء تولّد وى ، دربارهء او روشى خاص در پيش گرفته است . دوستداران اهل بيت ، بويژه علويان و بستگان كه از مدتها قبل و - با توجه به رواياتى كه در دسترس داشتند - از زبان پيامبر ( ص ) و جانشينان بزرگوار آن حضرت ، بشارت تولد او را از نسل امام عسكرى شنيده بوده و در انتظار قدومش به سر مىبردند و بطور طبيعى با مشاهدهء چهرهء نورانى آن مولود موعود و حتى شنيدن خبر