در نهج‌البلاغه ، بسيارى از خطبه‌ها و نامه‌هاى امام ( ع ) دربردارنده رهنمودهاى انسان‌ساز آن حضرت به مسؤلان و كارگزاران امور اجرايى است و اين اهمّيت راه‌ورسم درست دراداره‌زندگى و ارزش عدالت اجتماعى را از نظر امام ( ع ) مىرساند . از آنجا كه انسان‌هاى مستضعف و پابرهنه به مسؤلان و پيشوايان خود چشم دوخته‌اند ، هرگونه حركت و رفتارى از سوى آنان ، در روند جامعه و مردم تأثير بسزا دارد . بر همين اساس امام ( ع ) اگر حركتى را از كارگزارانِ خود ، بر خلاف اهداف و آرمانهاى مقدس اسلام مىيافت با كمال قاطعيت ، آنها را بازخواست كرده و بطور دقيق ، حسابرسى مىنمود . او در يكى از نامه‌هايش به ابن‌عباس يا يكى ديگر از پسر عموهايش كه والى بصره بود و از بيت‌المال مسلمانان اختلاس كرده بود چنين مىفرمايد : « . . . فَاتَّقِ اللَّهَ وَ ارْدُدْ إلَى هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ أَمْوَالَهُمْ : فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ ثُمَّ أَمْكَنَنِى اللَّهُ مِنْكَ لَأُعْذِرَنَّ إِلَى اللَّهِ فِيكَ ، وَ لَأَضْرِبَنَّكَ بِسَيْفِىَ الَّذِى مَا ضَرَبْتُ بِهِ أَحَداً إِلَّا دَخَلَ النَّارَ . وَ وَاللَّهِ لَوْ أَنَّ الْحَسَنَ وَ الْحُسَيْنَ فَعَلَا مِثْلَ الَّذِى فَعَلْتَ ، مَا كَانَتْ لَهُمَا عِنْدىِ هَوَادَةٌ ، وَلَا ظَفِرا مِنّىِ بِإِرَادَهٍ حَتَّى اخُذَ الْحَقَّ مِنْهُمَا وَ أُزِيحَ الْبَاطِلَ عَنْ مَظْلَمَتِهِمَا . . . » « 2 » ؛ . . . پس از خدا بترس و اموال اين مردم را برگردان و اگر چنين نكنى و خدا مرا در دست‌يابى بر