حضرت على ( ع ) با الهام گرفتن از منبع وحى الهى و با تربيت و آموزشى بىنظير در مكتب روح بخش رسول اكرم ( ص ) ، در كسب تمام فضايل اخلاقى پيشتاز همگان بود و او در اين راه بالاترين مراتب و عاليترين درجات را كسب كرده بود و جمهور علماء و مورخان در اين باره اتفاق نظر دارند . على ( ع ) پيش‌از آنكه عدالت‌خواه باشد ، خود نمونه بارز عدالت بود و اخلاق و شيوهء زندگى فردى آن حضرت گوياى بارزترين نمودار عدالت و بيزارى از ظلم و ستم بود . امام ( ع ) در پرتوى از سخنان گهربارش اشاراتى به اين ارزش معنوى و فضيلت اخلاقى مىنمايد كه بسيار شگفت‌انگيز است و چنين شيوه‌اى را جز على ( ع ) و ديگر پيشوايان الهى ، كس نتواند در پيش گيرد . امام ( ع ) بيزارى و نفرت خود را از ظلم و بيدادگرى چنين بيان مىكند : « وَ اللَّهِ لَأَنْ أَبِيتَ عَلَى حَسَكِ السُّعْدَانِ مُسَهَّداً ، وَ أُجَرَّ فِى اْلأَغْلَالِ مُصَفَّداًّ ، أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَلْقَى اللَّهَ وَ رَسُولَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ظَالِماً لِبَعْضِ الْعِبَادِ ، وَ غَاصِباً لِشَىْءٍ مِنَ الْحُطَامِ . وَ كَيْفَ أَظْلِمُ أَحَداً لِنَفْسٍ يُسْرِعُ اِلَى الْبَلَى قُفُولُهَا ، وَ يَطُولُ فِى الثَّرىَ حُلُولُهَا . » « 1 » ؛ سوگند به خدا اگر شب را بر روى خار تيز سعدان بيدار بگذرانم و مرا در طوقهاى آهنين به اين‌سو و آن‌سو بكشانند ، برايم خوشتر است از اينكه خدا و رسولش را روز رستاخيز در حالى ملاقات كنم كه بر بنده‌اى ستم روا داشته يا اندكى از مال دنيا را غصب كرده باشم . و چگونه بر كسى ستم كنم به خاطر نفسى كه به كهنگى و فرسودگى شتابان و زمان ماندنش در خاك ، زياد و فراوان است ؟ !