فضاى سياسى كوفه به دنبال جنگهاى « جمل » ، « صفيّن » و « نهروان » كه هر سه در نزديكى آن و با حضور گستردهء نيروهاى كوفى به وقوع پيوسته بود ، همچنان گرفته ، غم‌آلود و آغشته به وسوسه‌ها ونگرانيها بود . در آن روز ، خانواده‌هاى زيادى از مقتولين جنگهاى يادشده در كوفه مىزيستند و آرزو مىكردند كه روزى بتوانند انتقام كشتگان خود را بگيرند . بسيارى از مردم - كه خود پرستى و سودجويى حتّى به مرز عقيدهء آنان نفوذ كرده بود - مىپنداشتند با بيعت كردن با امام حسن ( ع ) راهى به اشباع خواسته‌هاى نفسانى خود خواهند يافت . مخالفان فكرى آن حضرت نيز همين اشتباه را مرتكب شدندو براى دستيابى به مطامع خود با ميل و رغبت با امام ( ع ) بيعت كردند . ولى وقتى در عمل با قاطعيّت و صلابت فرزند اميرمؤمنان ( ع ) مواجه شدند ، مخالفت خود را علنى ساخته ، يكى پس از ديگرى جبههء امام ( ع ) را ترك كردند و همان رفتارى را در پيش گرفتند كه با پدر بزرگوار آن حضرت داشتند . « 1 » بدين ترتيب درمحيط آشفتهء آن اجتماع ، جبهه‌بندىها و باندبازيها دوباره رخ نمود و در پى آن ، مشكلات گوناگون پديد آمد . مهم‌ترين گروهها و جناحهاى فكرى و سياسى در كوفه عبارت بودند از :