خلاصه
در تكامل تاريخ نظريههايى ارائه شده است از جمله :
1 - سيرنزولى و انحطاطى
2 - حركت تكاملى كه جامعه را در همه حال در تكامل مستقيم و پيشرفت ميداند .
3 - حركت ادوارى ؛ اين نظريّه ، براى تاريخ يك حركت دورى قائل است و تاريخ را بسان انسان و طبيعت محدود به مرحلهء پيدايش ، رشد و انقراض مىداند .
از نظر قرآن و نهج البلاغه تاريخ « تكامل مجموعى » دارد و با وجود شكستها و پيروزيها ، فراز و نشيبهايى كه در مسير حقطلبان پيش مىآيد ، حركت اين قافلهء عظيم به سوى خير و سعادت مىانجامد و سرانجام روزى به رشد و كمال معنوى خواهد رسيد و آن جز با ظهور امام عصر ( عج ) و تشكيل « دولت كريمه » امكانپذير نيست و مخالفتهاى ستمگران و مفسدان هم مانع از تحقق اين آرمان نمىگردد .
پرسش
1 - مقصود از امكان تكامل تاريخ چيست ؟
2 - حركت تكاملى و نظريهء ادوارى تاريخ را توضيح دهيد .
3 - نظر قرآن دربارهء تكامل تاريخ چيست ؟
4 - حضرت على عليه السلام نسبت به آيندهء جهان چه فرموده است ؟
تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 78
مساهمون: جعفر وفا
ص٧٨