را پايان يافته تلقّى مىكردند . از طرفى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مشتاق بود زمينه براى تبيين آيات قرآن كه بتدريج در حال نزول بود ، آماده شود و بتواند رسالت خود را انجام دهد . « 1 » و نيز از اين كه مردم مكّه تن به رسالت وى نمىدادند نگران و دورى از حرم امن الهى بر او ناگوار بود . با جمود فكرى و جوّ خفقان حاكم بر اين شهر ، باور كردنى نبود كه آيين اسلام به سرعت رونق يابد و مردم حجاز نبوت محمّد صلى الله عليه و آله را بپذيرند و پيامبر دوباره و به سلامت و عزّت به مكّه برگردد و به مكتبش رونق بخشد ، در چنين شرايطى ، خداوند با نزول آيه‌اى برگشت پيروزمندانهء او را به مكّه ، نويد داد و از نگرانى رهايى بخشيد : « انَّ الَّذى فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْانَ لَرادُّكَ الى مَعادٍ » « 2 » براستى آن كس كه [ قرائت ، تبليغ و عمل به ] قرآن را برايت واجب كرده است به يقين تو را به وعده‌گاهت باز مىگرداند . بافت آيه و جوّ حاكم بر سوره كه در مورد نجات حضرت موسى و بنى اسرائيل از فرعونيان است ، اين معنا را مىرساند كه پيروان محمّد صلى الله عليه و آله نيز چون قوم موسى عليه السلام در امنيّت كامل ، به‌جايگاه اوليه و ميعادگاه رسالت « مكّهء مكرّمه » بازخواهندگشت و از غُربت و ستمزدگى نجات يافته و موقعيّت اجتماعى و سياسى خواهند يافت . خداوند با اين داستان ، « مىخواهد ( نه‌تنها به پيامبر بلكه ) به همهء مؤمنان وعده‌اى نيكو دهد كه به‌زودى از فتنه‌ها و شدائد و عسرت و سختى كه اكنون گرفتارش هستند نجاتشان داده و دينشان را بر همهء اديان برترى مىبخشد و آنان را بعد از آنكه در زمين جايى نداشتند ، مكنت مىدهد » . « 3 »