درس چهاردهم سنتهاى تاريخى ( 1 )
خداوند همچنانكه جهان طبيعت را بر پايهء هدايت تكوينى اداره مىكند جامعه و تاريخ بشرى را نيز با ضوابط خاصّى تدبير مىكند كه با الهام از قرآن ، از آنها به سنتهاى اجتماعى و تاريخى تعبير مىشود .
معناى سنت
« سنت » از نظر لغت به معناى راه و رسم ، روش و رفتار و شيوهاى است كه استمرار داشته باشد . « 1 » بدين مناسبت « گفتار » ، « تأييد » و « عمل » معصومين عليهم السلام ، سنت ناميده مىشود . اين كلمه در قرآن در هفده مورد به كار رفته و اكثر آنها در خصوص نزول عذاب بر اقوام مجرم ، باطلگرا و كافر است ، ولى از آن نظر كه هيچيك از افعال الهى عبث و بىحساب نيست ؛ بلكه همهء آنها از حكمت او سرچشمه مىگيرد ، مىتوان مفهوم آن را تعميم داد و گفت سنتهاى تاريخى عبارتند از : « ضوابطىكه در افعال خداوند وجود دارد و روشهايىكه او امور عالم را بر پايهء آنها اداره مىكند . » « 2 »
نقش سنتها در بينش انسانها
توجّه به جريان سنّتهاى الهى ، بيدار كننده و حركت آفرين است و انسان را بر اعمال خير و پرهيز از انديشهها و عملهاى نادرست بر مىانگيزد . از اين رو حضرت على عليه السلام
هامش
( 1 ) - ر . ك : مفردات راغب ، ص 251 .
( 2 ) - جامعه و تاريخ از ديدگاه قرآن ، محمد تقى مصباح ، ص 425 .