اينك ، به دو مورد از كاربرد قاعدهء « نفى سبيل » اشاره مىكنيم كه هر كدام ، به نوبهء خويش نقش تعيين كننده‌اى در استقلال سياسى داشت و سرنوشت مسلمانان را يكباره دگرگون ساخت و كشورشان را از سقوط در دامن استعمار نجات داد . 1 . تحريم تنباكو : در سال 1268 هجرى شمسى قراردادى بين ايران و انگليس بسته شد كه طبق آن ، امتياز خريد و فروش داخلى و خارجى تنباكو و توتون در انحصار يك تاجر انگليسى قرار گرفت و دنبال آن ، شركتى در لندن تأسيس گرديد . انگليسىها و افراد وابسته به آنها در همه جاى ايران پخش شدند و اين مقدّمهء تسخير و قبضهء ايران بود و پيامدهاى تلخى به دنبال داشت . علما و فقها ، پرچم مخالفت برافراشتند و مردم ايران را به نهضتى بزرگ فرا خواندند . مرجع بزرگ شيعه - آيت اللَّه ميرزا محمدحسن شيرازى - كه رهبرى اين نهضت را بر عهده داشت فتواى حماسى خود را اين چنين صادر كرد : الْيَومْ اسْتَعْمالِ « تَنْباكُو وَ تُوتُونْ » بِاىّ نَحْوٍ كانْ ، در حكم محاربه با امام زمان صلوات اللَّه و سلامه عليه است . « 2 » 2 . كاپيتولاسيون : « كاپيتولاسيون » يك واژهء فرانسوى و به معناى تسليم و سازش است و در اصطلاح به مقرراتى اطلاق مىشود كه به موجب آن اتباع يك كشور در كشور ديگر تابع مقررات كشور خود مىشوند . « 3 »