ثروت از ديدگاه قرآن (فارسى) — صفحة 102

و مستلزم غصب حقوق ديگران نباشد . پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله فرمود : « انَّ لِكُلِّ بِناءٍ يُبْنى وَ بالٌ عَلى صاحِبِهِ يَوْمَ القِيامَةِ الّا ما لابُدَّ مِنْهُ » « 1 » هر خانه‌اى كه ساخته مىشود ، در قيامت بارى است بر دوش صاحبش ، مگر مقدار ضرورى آن 4 - مركب : مركب ، چه در شكل طبيعى و چه در شكل صنعتى ، در هر زمان از وسائل لازم و ضرورى محسوب مىشود . گرچه هزينه كردن مبلغى براى وسيلهء رفت و آمد يا حمل و نقل شخصى مباح است ، ولى بايد دور از اسراف و با رعايت حال اشخاص باشد . امام صادق عليه السلام خطاب به « ابان‌بن تَغلب » فرمود : آيا مىپندارى خدا كسى را در مالى كه به او داده امين مىكند كه اسبى به ده هزار درهم بخرد يا اين كه اسبى به ارزش بيست درهم براى او كافى است و از طرف ديگر بفرمايد : اسراف نكنيد ، چون خدا مُسرفان را دوست نمىدارد [ ؟ ] . « 2 » امام عليه السلام با اين مثال عينى و عملى ، معيارى در مصارف شخصى تعيين نمود و آن نبودن اسراف در كيفيّت است ؛ كسى كه يك وسيلهء سوارى معمول و در حدّ متوسط برايش كافى است نبايد وسيله‌اى با كيفيت بالا تهيه كند ؛ چرا كه بالاتر از حدّ اعتدال اسراف و تخلف از الگوى مصرف است . همان‌گونه كه كمتر از حدّ اعتدال « اقتار » و ستم بر خويشتن است . يكى از اصحاب امام صادق عليه السلام پرسيد « اقتار » و خسيس بودن چيست ؟ فرمود : « اقتار آن است كه انسان با قدرت بر تحصيل غذاى گوارا ، به نان و نمك بسنده كند . عرض كرد : پس اقتصاد و ميانه‌روى چه معنايى دارد ؟ فرمود : اقتصاد و اعتدال آن است كه انسان همه رقم غذا از قبيل نان ، گوشت ، شير ، سركه و روغن بخورد ، ولى در هر وعده يك رقم » . « 3 » راه‌هاى مصرف مال و مصارف صحيح و مشروع ثروت ، به موارد ياد شده اختصاص ندارد . هزينهء ازدواج ، مخارج خانواده ، هزينهء تحصيل و مخارج مسافرت‌هاى