عمومى » يا « اباحهء عام » معروف است . دوم - هنگام استفاده از مواهب الهى و تصرف در خوردنىها و . . . ، نبايد از شيطان تبعيت كرد و دست به اسراف و تبذير زد . سوم - خوددارى و امتناع از مصرف چيزى كه دليل شرعى بر منع آن وجود ندارد ، حرام است ؛ يعنى نبايد پديدههايى را كه خداوند مصرف آنها را حلال كرده ، بر خود حرام نمود و از نعمتهاى خداوند محروم شد . « 1 » زيرا چنان كه تصرف در مواهب الهى ، منوط به اذن خداست ، خوددارى از تصرف در آنها نيز موقوف به دستور اوست و نمىتوان چيزى را كه خدا حلال كرده ، خودسرانه حرام ساخت . « يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُحَرِّمُوا طَيِّبَاتِ مَا أَحَلَّ اللّهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ » « 2 » اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! پاكيزههايى را كه خداوند براى شما حلال كرده است ، بر خود حرام نكنيد و از حدّ ، تجاوز نكنيد . خداوند ، متجاوزان را دوست ندارد . پس از اين اصل كلى ، راههاى مصرف ثروت را در دو بعد شخصى و اجتماعى ، در آيات و روايات ، جستجو مىكنيم :
ثروت از ديدگاه قرآن (فارسى) — صفحة 99
مساهمون: جعفر وفا
ص٩٩
عمدهترين مورد مصرف مال ، برآوردن نيازهاى شخصى و ادارهء زندگى است .
مهمترين نيازهاى آدمى عبارتند از :
1 - خوراك : غذا از حياتىترين نيازهاى انسان است . بخش اعظم عُمر جامعههاى بشرى ، صرف تهيّه غذا مىشود . از اينرو ، در مصرف آن بايد به حدّ « كفاف » و متوسّط بسنده كرد و از زيادهروى دورى گزيد ، چنان كه در قرآن مجيد آمده است :
هامش
( 1 ) . ر . ك : ترجمهء الميزان ، ج 1 ، ص 633 - 634 ؛ زبدة البيان فى احكام القرآن ، مقدس اردبيلى ، ص 363 - 365 ؛ الكاشف ، ج 1 ، ص 258 .
( 2 ) . مائده ( 5 ) ، آيهء 87 .