اسيران و جانبازان كربلا — صفحة 80
جناب بود و هنگام خنده ، دندانهايش چون دُرّ نمودار مىگشت . « 1 » ( 1 ) - مناقب ، ج 4 ، ص 227 ؛ جنّات الخلود ، ص 26 . مادر امام پنجم ( ع ) ، « فاطمه » ، دختر امام مجتبى ( ع ) ، مكّنى به « ام عبداللَّه » يا « ام عبده » « 2 » ( 2 ) - مناقب ، همانجا ؛ الارشاد ، ج 2 ، ص 155 ؛ تاريخ يعقوبى ؛ ج 2 ، ص 320 ؛ جنّات الخلود ، همانجا . زنى راستگو و بىنظير در خاندان امام حسن ( ع ) است . « 3 » ( 3 ) - بحار الانوار ، ج 46 ، ص 215 . امام محمد باقر ( ع ) با « امّ فروه » ، « امّ حكميه » و « ليلى » كه كنيز بود ازدواج كرد و خداوند متعال هفت فرزند به نامهاى ، امام صادق ( ع ) ، عبداللَّه افطح ، ابراهيم ، عبيداللَّه ، على ، زينب ، ام سلمه به آن بزرگوار عنايت كرد . « 4 » ( 4 ) - الارشاد ، ج 2 ، ص 176 ؛ مناقب ، ج 4 ، ص 228 ؛ جنات الخلود ، ص 27 ، تعداد فرزندان امام باقر ( ع ) را اين گونه نيز نقل كردهاند : پنج تن . ( تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 321 . دلائل الامامة ، ص 95 ) شش تن . ( الفصول المهمّة ، ص 221 ) و 9 تن . ( مصباح كفعمى ، ص 522 ) - امام محمّد باقر ( ع ) در كربلا امام پنجم ( ع ) ، توفيق درك محضر جدّ بزرگوارش امام حسين ( ع ) « 5 » ( 5 ) - من لا يحضر . الفقيه ، ج 2 ، ص 158 . و دريافت سلام رسول خدا ( ص ) را داشت . سيد الشهدا ( ع ) وى را در دامن خود نشاند و فرمود : « رسول اللَّه يقرئك السلام » « 6 » ( 6 ) - تاريخ مدينه دمشق ، ج 54 ، ص 275 ؛ حياة الامام محمّد باقر ( ع ) ، ج 1 ، ص 31 . « رسول خدا بر تو درود مىفرستاد » . از آن امام همام نقل شده است : هنگامى كه نيايم حسين ( ع ) به شهادت رسيد من چهار ساله بودم و جريان شهادت آن حضرت و تمام آنچه در آن روز بر ما گذشت را به ياد دارم . « 7 » ( 7 ) - تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 320 . نيز ر . ك شرح الاخبار ، ج 3 ، ص 250 ؛ معالى السبطين ، ج 2 ، ص 230 . در رابطه با عمر امام باقر ( ع ) در كربلا اقوال ديگرى نيز وجود دارد : الف ) دو سال و چهار ماه ( اثباة الوصية ، ص 153 ) . ب ) سه سال ( وفيات الاعيان ، ج 4 ، ص 174 ) . ج ) 15 سال ( مناقب ، ج 4 ، ص 187 ) . ابن شهر آشوب در همين كتاب ص 227 عمر شريف امام باقر ( ع ) را سه يا 4 سال نقل كرده است .