16 - ام كلثوم صغرى ( رجوع شود به : ) ( رقيه بنت على ( ع ) )
17 - امّ كلثوم كبرى
ام كلثوم كبرى يكى از فرزندان امير المؤمنين ( ع ) است . « 1 » وى به همراه شوهرش ، عونبن جعفر از مدينه به امام حسين ( ع ) پيوستند و به همراه آن حضرت در كربلا حضور داشتند . شوهرش در روز عاشورا به درجهء رفيع شهادت نايل شد « 2 » و خودش به اسارت لشكريان بنى اميّه درآمد . « 3 » گرچه بسيارى از منابع نام ام كلثوم را به عنوان بانويى كه در كربلا حضور داشت و جزء اسيران بود آوردهاند ولى مقيّد به صغرى و كبرى ننمودهاند . « 4 »
18 - ام كلثوم كبرى ( رجوع شود به : ) زينب كبرى
19 - ام محسن
او ، مادر محسنبن حسين ( ع ) « 5 » و نامش نامعلوم است . « 6 » ولى احتمال دارد ، وى همان رباب يا شهربانو باشد . « 7 » ياقوت حُمَوى مىگويد : وقتى كاروان اسيران كربلا به كوه جوشن رسيد كه معدن مس و در غرب حلب است ، ام محسن فرزندش را سقط كرد . تلاش وى براى تهيّه آذوقه در آن مكان بىنتيجه ماند . كارگران آنجا هم نه تنها وى را مساعدت
هامش
( 1 ) - نسب قريش ، ص 41 ؛ المعارف ، ص 210 .
( 2 ) - ذخيرة الدّارين ، ص 69 .
( 3 ) - المنتخب ، ج 2 ، ص 472 ؛ تاريخ زندگانى امام حسين ، ج 2 ، ص 225 .
( 4 ) - ر . ك . به مقالهء ، زينب كبرى ( س ) ، زينب صغرى ، رقيه بنت على ، نفيسه بنت على ( ع ) .
( 5 ) - برخى از معاصرين ، وى را مادر محسنبن حسن دانستهاند . ( تاريخ زندگانى امام حسين ( ع ) ، ج 2 ، ص 183 ؛ عاشورا چه روزيست ، ص 290 و 371 . )
( 6 ) - معجم البلدان ، ج 2 ، ص 186 و 284 ؛ نفثه المصدور ، ص 612 ( اين كتاب ، ضميمهى نفس المهموم است . )
( 7 ) - منتخب التواريخ ، ص 300 .