وَ أَنَّ إِلى رَبِّكَ الْمُنْتَهى ، وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَ أَبْكى ، وَ أَنَّهُ هُوَ أَماتَ وَ أَحْيا ، وَ أَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى ، مِنْ نُطْفَة إِذا تُمْنى ، وَ أَنَّ عَلَيْهِ النَّشْأَة الْأُخْرى ، وَ أَنَّهُ هُوَ أَغْنى وَ أَقْنى ، وَ أَنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعْرى ، وَ أَنَّهُ أَهْلَكَ عاداً الْأُولى ، وَ ثَمُودَ فَما أَبْقى ، وَ قَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ إِنَّهُمْ كانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَ أَطْغى . [ 1 ]
« و به درستى كه بازگشت همه امور به پروردگار تو است و به درستى كه خداست كه مىخنداند و مىگرياند . و به درستى كه خداست كه مىميراند و زنده مىگرداند . و به درستى كه خداست كه دو موجود مذكّر و مونّث را خلق مىنمايد . از نطفه ريخته شده در رحم مادر . و هم اوست كه جهان ديگر پديد مىآورد . و به درستى كه خداست كه غنى مىسازد و سرمايه مىبخشد و به درستى كه خداست كه پروردگار شِعرى ( ستاره ) مىباشد . و به درستى كه خداست كه قوم عاد را در زمانهاى قديم به هلاكت رسانيد . و نيز قوم ثمود را به ديار نيستى فرستاد و اثرى از آنان باقى نگذارد . و نيز قوم نوح را پيش از آن هلاك نمود ، به درستى كه آنان ظالمتر و سركشتر بودند . »
در اين آيات به طور وضوح خداوند مسأله مرگ و زندگى آدميان و هلاكت اقوام گذشته و كيفيّت تكوّن و پيدايش جنين و از همه آشكارتر خنديدن و گريه كردن بشر را فقط به خود نسبت مىدهد درحاليكه شكّى نيست كه تمامى اين امور داراى اسباب و علل طبيعيّه و ماديّه مىباشند چه در خلقت انسان و چه در هلاكت اقوام و چه در مرگ و زندگى و چه در پديدهء خنده و گريه .
كلام الهى شوخى نيست و بر اساس حقّ و واقع فرو فرستاده شده است . حال بايد ديد كه در تمامى اين پديدهها فاعل حقيقى در دو طرف اين معادله چه كسى مىتواند باشد ؟ آيا دخالت ذات اقدس الهى در وجود اين حوادث به
هامش
[ 1 ] - سوره النّجم ( 53 ) آيات 42 الى 52 .