و بهجت مطلق است در آنجا از گرسنگى و تشنگى و رسوائى خبرى نيست چنانچه در آيه شريفه خطاب به حضرت آدم و حوّا مىفرمايد :
فَقُلْنا يا آدَمُ إِنَّ هذا عَدُوٌّ لَكَ وَ لِزَوْجِكَ فَلا يُخْرِجَنَّكُما مِنَ الْجَنَّة فَتَشْقى ، إِنَّ لَكَ أَلَّا تَجُوعَ فيها وَ لا تَعْرى ، وَ أَنَّكَ لا تَظْمَؤُا فيها وَ لا تَضْحى . [ 1 ]
« پس به آدم خطاب نموديم به تحقيق اين شيطان دشمن تو و همسر تو است . پس مبادا شما دو نفر را از بهشت خارج كند كه در اين صورت بدبخت و و خسران زده خواهيد شد . در اين بهشت نه گرسنگى به سراغ شما مىآيد و نه برهنگى ، در اينجا نه تشنه خواهيد شد و نه سوزش آفتاب شما را مىآزارد . »
اشعار مولانا مربوط به جنبه وحدت عالم ارواح است
بنابراين فرمايش حضرت مولانا مربوط به جنبهء وحدت عالم ارواح است نه جنبهء تعلّق به دنيا و كثرات . و اينكه در بعضى از روايات آمده است كه ارواح قبل از نزول به اين دنيا در گروهها و دستجات متفاوتى بودند و هر شخص با هر فردى كه در آن عالم انس و الفت داشته است در اين عالم نيز با همان فرد و با همان خصوصيّتها مأنوس و مصاحب و رفيق خواهد شد . [ 2 ] بدين معنا است كه آن عالم از جهت ثبوت و بقاء انعكاس استمرار همين عالم است و ظهور حوادث يكى پس از ديگرى در اين عالم صحيفهء منشورهء آن لوح ملفوف مىباشد و آن لوح ، اجمال اين تفسير و تبيين خواهد بود ، بنابراين اشعار حضرت مولانا عين آيات شريفه قرآن و منطبق با احاديث و اخبار وارده از ائمه معصومين عليهمالسّلام مىباشد و چگونه نباشد كه آن جناب ادراك اين حقائق را با سير در عوالم ربوبى نموده است نه چون امثال ما كه با فهم ناقص و بضاعت مزجاة با تتبّع در اوراق و صحف به دنبال كشف غامضترين و عميقترين سرّ ، از اسرار وجود و رمز خلقت مىباشيم .
هامش
[ 1 ] - سوره طه ( 20 ) آيات 117 الى 119 .
[ 2 ] - بحار الأنوار ، ج 58 ، ص 31 و 63 و 64 .