موسى كليم همان را مىشنيد از آنها كه از آن درخت شنيده بود و چنانچه عارف بزرگ شيخ محمود شبسترى - أعلى الله مقامه - مىفرمايد :
به نزد آنكه جانش در تجلّى است * همه عالم كتاب حقّ تعالى است [ 1 ]
پس اى عزيز ! به جاى آنكه بر بزرگان طعنه زنى و بر آنان خرده گيرى و آنان را به كفر و الحاد متّهم گردانى و از دائره شرع و كتاب بيرون برانى و عوام را بر آنان بشورانى و با سخنان زشت از آنان نام ببرى و از موقعيّت خود براى كوبيدن حريف سوء استفاده كنى و ارزش و شأن خود را در نزد اهل خرد و بصيرت بر باد دهى ، بهتر است بر علم و اطّلاع و ادراك خود بيفزايى و نقصان خود را با تنقيص ديگران جبران ننمائى بلكه به رفع نقص و جهل خود بپردازى ، لااقل در جانب احتياط و حرمت انتساب به سوء ، به سيرهء اهل شرع و بناء عقلا ، حرمت بگذارى و بدانى و بفهمى كه اين مطالبى را كه به واسطه عدم فهم صحيح ، دستاويز براى كوبيدن بزرگان و عرفا ، قرار دادهاى ، ديگران نيز آنها را ديدهاند و به دقّت مورد تأمل قرار دادهاند و جوانب آن را نيك انديشيدهاند امّا چنين سخنان درشت و كلمات ناشايست نفرمودهاند .
اگر در كلمات جناب بايزيد بسطامى - قدّس الله سرّه - مىبينيم كه فرموده است :
سبحان ما اعظم شأنى . [ 2 ]
بايد توجّه كنيم كه جناب ايشان در اين حال محلّ تجلّى ذات اقدس حقّ گشته است و اين عبارت را نه به خود كه به خداى متعال باز مىگرداند ولى بىخبران اين كلام را از او مىبينند و چون نمىتوانند معرفت كنند نسبت كفر و الحاد به او مىدهند .
هامش
[ 1 ] - گلشن راز .
[ 2 ] - المقدمات فى نص النصوص ، ص 203 .