و وقايع خارجى مىپردازند ؟ كه اگر چنين است پس فرق آنان با ساير افراد در چيست ؟
اگر آنان با همين ابزارها و وسايل به تربيت و تهذيب مردم بپردازند و از همين روش و سنّت معمول بين افراد براى اطّلاع بر ملكات و صفات و حالات اشخاص استفاده كنند كه كار همه زار و نتيجه واويلا خواهد شد .
در قضاوتهاى ما نسبت به اشخاص بارها و بارها اتّفاق افتاده است كه افراد فاسق و فاسد و مفسد را به جاى اشخاص صالح و پرهيزكار و خداترس و حتّى بالاتر از آن متّصل به عوالم غيب و مراتب ربوبى مىنشانيم . مىدانيد چرا ؟ براى اينكه ما مىخواهيم با همين ابزار و وسايل مادّى به حقائق و اوصاف باطنى و مراتب روحى افراد پى ببريم و اين محال است زيرا حواسّ ظاهرى ما چيزى جز ظاهر احساس نمىكنند و اگر فردى بتواند ظاهر خود را بيارايد و افعال خويش را در نظر عوام پسنديده نمايد به زودى زود خواهد توانست دل و دين آنان را بربايد و مردم عوام را در دام شيطانى خويش گرفتار سازد . و همين طور اين مسأله استمرار خواهد يافت تا سالها بگذرد و قضايا و حوادث آينده پرده از روحيّات شيطانى و اهواء ظلمانى او بردارد يا برندارد . چنانچه اين مسأله هزاران هزار بار در طول تاريخ در جوامع بشرى اتّفاق افتاده است و پس از گذشت سالها مردم دريافتهاند چه كلاهى بر سرشان رفته است و چسان نقد عمر را در راه شهوات و اميال نفسانى و منيّتها و انانيّتهاى اين ناپاكان باختهاند و عمر خود را تلف نمودهاند و چه سرمايهها و نقد جانهائى كه نثار خودكامگى و خباثت نفس اين افراد نكردهاند .
و يا بالعكس در بسيارى از موارد ديده شده است كه افراد نسبت به صلحاء و اتقياء حتّى اولياى الهى و عرفاء ربّانى چه سوء ظنّها و اعتقادات خلاف داشتهاند و پس از گذشت زمانى ، خلاف آن ثابت شده و موجب ندامت و شرمسارى اشخاص گرديده است .
افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — صفحة 556
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٥٥٦