غير مهمّه و اعتبارى شود بىنياز مىباشد و خود مىتواند با خداى خويش بدون انجام تكاليف شاقّ و اعمال ظاهرى رابطه برقرار كند چرا وقت و عمر خود را به صلوات يوميّه و مستحبّه بگذراند ؟ و اگر روزگارى رسول خدا براى جلوگيرى از سركشى و خودكامگى و ايذاء نفوس دستور به تكليف روزه مىداد و با خطاب : واذكُرُوا بِجُوعِكُم و عَطَشِكُم فِيهِ جُوعَ يَومِ القِيَامَة و عَطَشَهُ [ 1 ] « با گرفتن روزه و تحمّل گرسنگى و تشنگى در ماه رمضان به گرسنگى و تشنگى روز قيامت بينديشيد » ، مردم را به سوى آرامش و پرهيز از خشونت سوق مىداد ، امروزه به حمد الله با ارتقاى عقلانيّت در جوامع بشرى نيازى به روزه و احساس گرسنگى و تشنگى نمىباشد زيرا رشد عقلى بشر امروز بدون گرفتن روزه مىتواند از نتائج و بركات روزهدارى بدون وارد شدن در مشقّت و تعب بهرهمند گردد و اگر در زمان رسول خدا ، پيامبر مكلّف بود كه مردم را به سوى خانه خدا گسيل دارد و با ترك خانه و كاشانه خود و پيمودن صحراها و درياها و ورود به حرم و پوشيدن لباس احرام و انجام مناسك حجّ ، حركت به سوى توحيد و توجّه به خداى متعال را در همه امور و حسّ نوع دوستى و كمك به فقراء و خروج از زىّ تفاخر و تكاثر و تذكّر مواقف حساب و كتاب و حشر و نشر در عالم آخرت ، را موجب شود ، امروزه بدون انجام اين كارها و صرفاً با توجّه به پيشرفت فرهنگى و نموّ عقلانى ما مىتوانيم به اين اهداف و مقاصد دسترسى پيدا كنيم و روايتى را كه رسول خدا به أميرالمؤمنين عليهماالسّلام نقل شده است جامه عمل بپوشانيم : ى ا على إذا رأيت انّ الناس يتقربون إلى بارئهم بانواع البرّ فتقرّب إليه بعقلك تسبقهم . [ 2 ] « اى على اگر مشاهده كنى كه مردم با انجام اعمال شايسته به سوى پروردگارشان رهسپار و تقرّب مىجويند ،
هامش
2 - مشكاة الأنوار ، ص 251 : قال النبى صلّى الله عليه و آله و سلّم يا على إذا تقرب العباد إلى خالقهم بالبر فتقرّب إليه بالعقل تسبقهم إنا معاشر الأنبياء نكلّم الناس على قدر عقولهم .
[ 1 ] - وسائل الشيعة ، ج 10 ، ص 313 .