متوجّه اين نكته شد ؟ إِنَّ هذا لَشَىْءٌ عُجاب . [ 1 ]
طوطيان در شكرستان كامرانى مىكنند * وز تحسّر دست بر سر مىزند مسكين مگس [ 2 ]
الباطل يترك به ترك اسمه
سخن بگذاريم و بگذريم و بر سر مطلب رويم و بيش از اين اطاله سخن ندهيم كه : الباطل يترك به ترك اسمه .
بارى از سخنان و بيانات پيشين روشن شد كه صورت وحيانى امكان ندارد با صورت تعيّنى و خارجى اشياء منافات و تعارض داشته باشد .
اشكال صاحب مقاله بر محدوديّت عربيّت زبان قرآن و وحى و جواب به آن
و امّا اينكه صاحب مقاله مىگويد :
همين كه خدا يا پيامبر به زبان عربى سخن مىگويد و عرف اعراب را امضاء مىكند ، پيشاپيش محدوديّتهاى بسيارى را پذيرفته است . و دليلى بر اينكه زبان عربى تواناترين زبان دنيا است قائم نشده است .
نيز سخن صحيحى نمىباشد .
اوّلًا اينكه زبان عربى تواناترين زبان است يا خير بايد گفت اين مسأله به اعتقاد زبانشناسان به اثبات رسيده است كه امروزه قوىترين زبانى كه بتواند در تأديه كلام متكلّم و ارائه مراد او و پرده برداشتن از مفاهيم ذهنيّه در صور مختلف و اشكال گوناگون كه از آن به وجوه بلاغت ياد مىكنند ، وافى به مقصود باشد زبان عربى است و انكار اين نكته از صاحب مقاله بىانصافى و يا عدم اطّلاع تلّقى مىشود . و بر فرض كه زبان عربى گوياترين و قوىترين و بليغترين زبان دنيا نباشد مگر چه اشكالى به هم مىرساند ؟ آيا نقطه نقص در اظهار وحى الهى ، نبود الفاظ و جملاتِ موافق با معانى و حقائق وحيانى در لسان پيامبر بوده است ؟ و آيا زبان عربى در تأديه مفاهيم و معانى وحيانى عاجز بودهاند و ساير زبانهاى
هامش
[ 1 ] - سوره ص ( 38 ) ذيل آيه 5 .
[ 2 ] - ديوان حافظ ، بيتى از غزل 276 .