گفته شده است محيى الدين عربى در فصّ شيثى از فصوص الحكم مطلبى در تأييد نظريّه ذكر شده فرموده است و كلام ايشان مؤيّد اين مطلب است كه هر چه از رسول خدا در راستاى حقائق وحيانى صادر مىشده است نتيجه كشفيّات و شهود خود رسول الله است كه زائيدهء تجربه شخصى و قبيلهاى و كيفيّت تربيت فرهنگى اوست ، پس ممكن است كه در اين كشفيّات چه بسا اشتباه و بطلان و مخالفت با علم و معارضت با واقع راه يافته باشد و اگر رسول خدا در زمان ما به رسالت مىرسيد قطعاً كشفيّات او منطبق با علم روز و بدون اشتباه و خلافهاى وحى در يكهزار و چهارصد سال قبل بوده است و بسيارى از احكامى كه مطابق با فرهنگ و تعامل نسل جاهليّت بوده است چون قانون بردهدارى ، مسايل ارث زن ، ارتباط زن و شوهر از جنبه حقوقى ، احكام قصاص و ديات و غيره ، امروزه نمىبود و در همه اين امور تساوى حاكم مىگشت و نيز در مورد ، اخبار از قيامت و بهشت و دوزخ نيز ، داستان صورت ديگرى پيدا مىنمود و بر اين قياس . حال ببينيم اين نتائج كه بر اصل نظريّه مترتباند تا چه اندازه با واقع و حقيقت منطبق مىباشند . و آيا طرح اين بناها بر مبناى رصين و متقن و مستحكمى است يا بر مبناى توهّمات و تخيّلات پىريزى شده است . محيى الدين عربى - قدّس الله سرّه - در كتاب بىنظير خود فصوص الحكم دربارهء اولياى الهى كه به واسطه تجليّات ذاتيّهء حضرت حقّ به مقام فناء تامّ رسيدهاند و به سرّ عالم قَدَر دسترسى يافتهاند مىفرمايد :
نقل كلام شيخ اكبر محيى الدين عربى در باب اولياى كُمّل الهى
و ما ثمّة صنف من أهل الله أعلى و أكشف من هذا الصنف فهم الواقفون على سرّ القدر . [ 1 ]
« و از ميان اولياى الهى هيچ گروه و فرقهاى بالاتر و به درجات كشف و
هامش
[ 1 ] - شرح فصوص الحكم ، ( شرح قيصرى ) طبع سنگى ، ص 102 .