شرائط مكانى و زمانى در كيفيّت توان و استعداد انسان براى ادراك مسايل نقش اساسى دارند . همينطور درباره اجنّه و شياطين مطلب اين چنين است . و لذا آنها براى اتّصال به عالم برزخ و ملكوت اين عالم بايد از كرهء زمين فاصله بگيرند و خود را از شرائط نامناسب زيست در كرهء زمين رها سازند و به واسطه نفوذ در آسمان ، نفس خود را با مثال و ملكوت اين عالم متّحد سازند تا بدين وسيله بتوانند از رازها و اسرار اين عالم مطّلع گردند و در اين صورت است كه به تير غيب شهابها مبتلا مىشوند و قدرت نفوذ بر آسمانها و اطّلاع بر عوالم غيب را از دست مىدهند و يا اينكه به واسطه برخورد با آنها به هلاكت و نيستى دچار مىگردند .
تأثير نفوس فلكى سيّارات و ثوابت بر حوادث و پديدههاى عالم مادّه و جسم و تغييرها و تحوّلاتى كه به واسطه اين مسأله تشكّل پيدا مىكند مطلبى نيست كه بتوان انكار نمود .
اين مسأله نه تنها امروزه بلكه از صدها سال قبل و بلكه هزاران ، مورد توجّه و تعامل ارباب طلسمات و صاحبان علوم غريبه و دارندگان حِرَف و فنون عجيبه و غير متعارف بوده است ، و اساس اشتغال و دستآوردهاى خود را بر اين مسأله قرار مىدادند . حتّى بزرگان و نوابغ علمى ما چون فارابى و بوعلى و ابوريحان بيرونى بر اين مسأله تأكيد و تصريح دارند .
بوعلى كه در عرصهء تحقيق از نوادر آدميان و بشرِ مخلوق به حساب مىآيد در كتاب خود به نام : « كنوز المعزّمين » بر اين نكته تصريح دارد ، كه نفوس فلكى سيّارات و ثوابت تحقيقاً در شكلگيرى حوادث و پديدههاى عالم مادّه نقشى اساسى دارند و حكاياتى نيز در اين زمينه نقل مىكند .
اقتران سيّارات چون زهره و عطارد و زحل و غيره و تمكّن آنها در ابراج سماوى داستانهائى دارد كه در حوصله اين مقام نمىگنجد .
افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — صفحة 427
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٤٢٧