مخاطب را دچار شكّ و ترديد ننمايد . فى المثل اگر فردى در موقعيّتى واقع شد كه تيرى بدون مشخص شدن رامى آن به او اصابت كرد و كشته شد ، ديگر ما نمىتوانيم بگوئيم : اين فرد به تير غيب مبتلا شد درحاليكه مقصود ما از تير غيب نه جهت ظاهرى آن بلكه جهت استعارهاى و مجازى آن مىباشد ، و به اصطلاح ، استعمال لفظ و كلام واحد در هر دو معناى حقيقى و مجازى امكان ندارد .
بنابراين براى حلّ اين مشكل به مطالبى كه در بخش مسأله وحى به طور نسبتاً مشروح بيان كرديم استمداد مىطلبيم و حمل شهابهاى آسمانى را در آيه بر تمثيل نفى مىنمائيم .
در بحث مسأله وحى مذكور شد كه تمامى آسمانها و زمين در تحت تسخير قواى ملكوتى و نفوس مجرّده فلكى قرار دارند و اين نفوس مجرّده هستند كه حركت و نظم و تدبير اين كرات سماوى را عهدهدار مىشوند و به واسطه ارتباط با ملائكه به بقاء و استمرار خود ادامه مىدهند . اگر كره ماه داراى نفس فلكى و مجرّد و مدرك نبود هيچگاه امام سجاد عليهالسّلام با او به سخن نمىپرداختند و همين كرهء ماه در واقعهء شقّ القمر با صداى فصيح و رسا اقرار و اعتراف بر رسالت نبىّ اكرم نمىنمود ، شهادت سنگريزهها و درختان و حيوانات بر ولايت ائمه معصومين عليهمالسّلام و نيز شهادت حجرالأسود بر ولايت و امامت حضرت سجاد عليهالسّلام در حضور صدها نفر در مسجد الحرام [ 1 ] همگى دلالت بر وجود نفوس مجرّده و درّاكه در اين اشيائى ( كه از ديدگان كور ما ، موجوداتى بىشعور و علم و معرفتند ) مىنمايند و انسان را به سمت عالمى ماوراى اين عالم مادّه و جسم مىكشانند و از رمز و راز خلقت اشياء پرده برمىدارند .
شكّى نيست كه تمامى ستارگان چه آنها كه در ديد ما قرار گرفته و چه آنها
هامش
[ 1 ] - بحار الأنوار ، ج 46 ، ص 29 .