جملات و عبارات كه در قرآن كريم آمده است نه به عنوان حكايت و اخبار از يك واقعيّت منطبق ، كه به عنوان تمثيل و ضرب المثل ذكر شده باشد و به وسيله آن حقائق دور از حسّ را در قالب و تصوير محسوسات بيان كرده باشند تا بدين وسيله بهتر ادراك و شناخته شود ، و خداى متعال در اين گونه موارد مىفرمايد :
و ما براى روشن شدن حقائق اين چنين ضرب المثلهائى ذكر مىكنيم ولى از جمله آدميان فقط دانشمندان و اهل معرفت به مقصود و سرّ اين مطالب پى مىبرند . عنكبوت 43 .
و نظاير اين ضربالمثلها در قرآن بسيار است كه از جمله آن : عرش ، كرسى ، لوح و كتاب است . كه برخى از آن قبلًا گذشت و بعضى ديگر نيز پس از اين خواهد آمد . و بر اين اساس ، منظور از آسمانى كه ملائكه در آن سكونت دارند عالم ملكوت است كه در يك افق و مرتبه اعلاى از عالم مادّه قرار دارد و نسبت آن به اين عالم مانند نسبت آسمان با تمامى اجرام و ستارگان است به زمين . و مقصود از نزديك شدن شياطين به آسمان و استراق سمع و زدودن ملائكه آنها را به وسيله شهابهاى آسمانى ، نزديكى آنها به عالم ملائكه است تا بر اسرار خلقت و حوادث آينده اطّلاع حاصل نمايند كه در اين حال ملائكه آنها را مىرانند و با نور ملكوت كه طاقت مقابله با آن را ندارند رانده مىشوند . يا اينكه مىخواهند از حقّ آگاه شوند و آن را با نفوس خبيثه خود بيالايند ولى با طرد و دورباش ملائكه مواجه شده و در مواجهه با حقّ قدرت ايستادگى و پايدارى را از دست مىدهند . »
البته كلام ايشان در ردّ نظريّه آسمانهاى هفتگانه كه محيط بر آسمان دنيا است و بر اساس هيئت قديم ترسيم شده است كلامى است متين ، زيرا بر اساس نظريّه قدماء در هيئت ، فلك هشتم كه محيط بر تمامى آسمانهاى هفتگانه است مملوّ از ستارگان ثوابت مىباشد به عكس ساير افلاك كه داراى سيّارات هستند .
افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — صفحة 423
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٤٢٣