خواهند شد ، آمدند و گفتند : آيات همه در معانى و مفاهيم خود رسميّت دارند و كسى نمىتواند منكر حجيّت آنها براى نسلهاى آينده گردد ولى سخن اينجاست كه قرآن كريم از آنجا كه از جانب خداوند متعال نازل شده است و براى همه نسلها از زمان نزول تا روز قيامت مىباشد ، نمىتواند در محدودهء يك مصداق خاصّ در زمان خود منحصر گردد و اين سعهء زمانى او را مجبور خواهد ساخت كه به سعهء مفهومى و مصداقى بپردازد و آن سعهء مفهومى است كه افراد هر نسلى را در تعيين مصداق آن مفهوم به صلاحديد خويش باز خواهد گذاشت و مفاهيم قرآن را با فرهنگهاى متغيّر هر عصر و مكان موافق خواهد ساخت .
مثلًا در مسألهء زنا و مجازات اعدام براى آن گفته مىشود : مفهوم زنا در اين آيات نه فقط در صرف تجاوز ، بدون لحاظ شرع مصداق مىيابد ، بلكه در اين پديده مفهوم تجاوز به معناى عدم رضايت طرف متقابل دخالت دارد . و اگر فردى با رضاى خود ، مردى را به بستر خود راه دهد اين مفهوم ( زنا ) تحقّق پيدا نكرده است ، خواه آن زن مجرّد باشد يا متأهّل ! ! و مجازاتى براى زانى يا زانيه مترتّب نخواهد شد .
و يا در مسأله حجاب گفته مىشود مقصود از حجاب همان مفهوم حُجْب و حيا و حفظ از برخورد ناشايسته است و اينكه گفته مىشود زنان بايد روى خود را از نامحرم بپوشانند ، بدين معنا است كه بايد خود را از دستبرد افراد خاطى محفوظ نگه دارند گرچه بدون لباس و پوشش و لخت و عريان باشند !
و يا در مسأله قيّوميّت مرد بر همسر در آيه :
الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساء . [ 1 ] « مردان قيّم و متولّى امور زنان مىباشند » ، به معناى قبول مسؤوليّت در زندگى مشترك گرفته شده است . و بر اين قياس .
هامش
[ 1 ] - سوره النّسآء ( 4 ) صدر آيه 34 .