ما هم دست به چنين ساخت و سازها بزنيم تا از آنان عقب نمانيم . غافل از اينكه فرهنگ و منش اسلام حذف و زدودن زخارف دنيوى و توجّه و تمركز به خداى متعال است و اين توجّه در چنين محيطهائى حاصل نخواهد شد و انسان به همين نقش و نگار روى خواهد آورد و از آن مبدأ اصلى و وجههء حقيقى باز خواهد ماند . و جايگاهش با ساير جايگاهها تفاوتى نخواهد داشت . و مسجدش با كليسا يكى خواهد بود ، و در اين عرصه هر كه هزينه بيشتر و قدرت افزونترى اعمال كند مقدّمتر خواهد بود . [ 1 ]
حال برگرديم و به مطلب مورد اشاره بپردازيم .
پاسخ به بىمهرى آقاى سروش با مفاد سنّت و سنّتى
اينكه گفته شده است : روايات سنّتى . آيا مقصود از سنّت قدمت است يا كيفيّت نگرش و ديدگاه انسان به يك واقعه و حادثه ؟
اگر منظور قدمت روايات و احاديث وارده از معصومين عليهمالسّلام است ، كه اين مسأله با تعريف سنّت و روش سنّتى ناسازگار است . زيرا تمام حكايات و قضايا و حوادث قرون گذشته همه مشمول گذشت زمان و فرسودگى و عقبافتادگى مىباشند و معمولًا پس از گذشت يك قرن بر يك حادثه و جريان ديگر قابليّت طرح و سنجش آن از ميان خواهد رفت . طبيعى است چنين نظريّهاى صد در صد باطل است و پوچ ، زيرا واقعهاى كه در تاريخ اتّفاق افتد ، حكم ثبوت و وجود بر آن رفته و نزديك و بعيد بودن آن واقعه نسبت به شخص تأثيرى در تحقّق آن نخواهد داشت ، چه يك پديده و حادثه امروز اتّفاق افتد يا ميليونها سال قبل ، هر دو از جهت وجود خارجى و تحقّق ، يكى است ، و فقط تفاوت در زمان وقوع است نه در اصل آن .
بنابراين حكم نمودن به اينكه چون روايات ما در زمان گذشتهاى بس بعيد ،
هامش
[ 1 ] - به كتاب انوار الملكوت ( نور ملكوت روزه ، نماز ، مسجد ، قرآن ، دعا ) ج 1 ، قسمت نور ملكوت مسجد مراجعه شود .