تخطي إلى المحتوى الرئيسي

افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — صفحة 318

مساهمون:

ص٣١٨
ندارند ، و در حلّ يك مسأله عادى رياضى در مىمانند و يا از حلّ يك مشكل فلسفى عاجز مىشوند . و نيز بسيارى از مخترعين و مكتشفين كه در عرصه‌هاى مختلف علم و تكنيك آثار و بروزات چشمگيرى از خود به يادگار گذاشته‌اند ، هيچ كدامشان شاعر و سراينده نبوده‌اند و اگر گاهى هوس سرودن شعر به ذهنشان مىرسيد شايد براى به سجع و قافيه درآوردن يك مضمون روزها بلكه ماه‌ها صرف مىنمودند تازه معلوم نبود سروده چه از آب درمىآمد .

تشبيه حقائق وحيانى به واردات قلبى شعراء در قالب كلّى اشتباه است

بدين لحاظ تشبيه حقائق وحيانى به واردات قلبى و ذهنى شعراء در قالب كلّى قطعاً اشتباه است . و اگر مقصود از تشبيه ، صرفِ ورود معانى و تصويرات ذهنى بر قلب و نفس از يك حقيقتى است كه براى انسان مسبوق به سابقه نبوده است و انسان احساس مىكند اين حقيقت عالى و معناى رشيق را با سعى و كوشش و تلاش حاصل ننموده است بلكه بر ضمير او افاضه شده است ، اين ديگر اختصاص به شعر و شعراء ندارد ، بلكه هر شخص در طول عمر خود ده‌ها بار از اين قسم واردات را در زندگى خود تجربه كرده است . و كاملًا متوجّه شده است كه اين مطلب بدون دخالت فكر و انديشه و تصوّرات و تصديقات او صورت پذيرفته است .

نمونه‌هائى كه از الهام غيبى بر نفوس بشر حكايت مىكند

اختراعى كه يك مخترع مىكند و يا اكتشافى كه براى او در يك معضل و غموض علمى و غيره حاصل مىشود قطعاً به واسطه جرقّه‌ها و خطوراتى است كه خود آنها نمىدانند از كجا يك مرتبه حاصل شده‌اند و پس از پىگيرى آن خطورات مىبينند كه به نتيجه رسيده‌اند . اديسون مخترع و مكتشف معروف گفته بود : اختراع محصول نود و نه درصد تلاش بشرى و يك درصد الهام غيبى است . انيشتين ، نابغه رياضى و فيزيك مىگفت : در كشف اين پديده‌هاى شگرف تا نيروى غيبى به كمك بشر نيايد محصولى به دست نخواهد آمد .