كلامى و فلسفى خاطر دانشپژوهان و ارباب فضل و فضيلت را بيشتر شيرينى و انبساط بخشيده از تكدّر خاطر و غلبه احساسات بر موازين عقل و منطق جلوگيرى مىشد .
به هر صورت در اين مقام ما از روش و سنّت : لا تنظر إلى من قال و انظر إلى ما قال ، [ 1 ] « به گوينده كارى نداشته باش و به گفتار بينديش » يكيك به سؤالهاى مطرح شده و به پاسخهاى داده شده در همان مسأله و مورد مىپردازيم و على الله نتوكّل و به نستعين .
سؤال : چگونه مىتوان چيزى هم چون وحى را در جهان مدرن و راززدائى شدهء امروز با معنا ديد ؟
معناى وحى در جهان مدرن و راز زدائى شده امروز
پاسخ : وحى ، الهام است ، اين همان تجربهاى است كه شاعران و عارفان دارند ، هر چند پيامبران اين را در سطح بالاترى تجربه مىكنند . در روزگار مدرن ، ما وحى را با استفاده از استعارهء شعر مىفهميم . چنان كه يكى از فيلسوفان مسلمان گفته است : وحى بالاترين درجهء شعر است ، شعر ، ابزارى معرفتى است كه كاركردى متفاوت با علم و فلسفه دارد ، شاعر احساس مىكند كه منبعى خارجى به او الهام مىكند ، و چيزى دريافت كرده است ، و شاعرى درست مانند وحى ، يك استعداد و قريحه است . شاعر مىتواند افقهاى تازهاى را به روى مردم بگشايد ، شاعر مىتواند جهان را از منظرى ديگر به آنها بنماياند .
پيش از پرداختن به مطالب مندرجه در پاسخ بايد توجّه كرد كه طرح سؤال به اين كيفيّت ؛ در جهان راز زداى امروز ، در ظرف و عرصهء مادّى و مادّىگرى قابل طرح و عرضه است ، و اصلًا استفهام از مقوله وحى كه حقيقتى است ماوراء طبيعت و عالم مادّه چه ارتباطى با شرائط محيط امروزه و دستاوردهاى تطوّر
هامش
[ 1 ] - غررر الحكم ، ص 438 .