و اما كتابت و ثبت در لوح نفس كه از آن به لوح محو و اثبات تعبير شده است ، احتمال زوال يك حادثه و يا جايگزينى يك حادثه به جاى حادثهاى مىرود و از اينجا است كه نسخ و سپرى شدن حكمى از احكام و انقضاء مدّت آن در شريعت ممكن مىشود و بعيد نيست كه شنيدن قلمهاى تقدير از رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم اشارهاى است به آنچه در عالم قدر اتّفاق مىافتد از صور و اشكالى كه گاهى ثبت و گاهى حذف مىشوند و مرتبه آن قلمها پائينتر از مرتبه قلم أعلى ، و الواح آن مادون لوح محفوظ مىباشد .
پس آنچه را كه قلم أعلى ثبت و تقدير كرده است ديگر قابل تغيير و تحوّل و محو نمىباشد و آن عبارت است از حقائق علوم عقليّهاى كه ابداً از لوح محفوظ پاك نخواهد شد و امّا اين قلمها در الواح محو و اثبات ، حوادث را ضبط و ثبت مىنمايند .
و از اين الواح است كه شريعتها و كتابهاى آسمانى و صحيفههاى انبياء و پيامبران نازل مىشود ، و به همين جهت است كه در يك شريعت مشاهده مىكنيم نسخ در احكام پديدار مىشود ، و نسخ چيزى جز به پايان رسيدن مدّت آن تكليف نيست ، نه اينكه نسخ به معناى جلوگيرى از يك حكم و تكليف و يا برداشتن آن حكم باشد ، زيرا هر چه كه لباس وجود به خود پوشيد ديگر محو و نابود نخواهد شد ، و براى هر حادثه و پديده سببى است و براى آن سبب نيز سببى مىباشد تا اينكه سلسلهء علل و اسباب برسد به امور و حوادث حتميّه قضائيّه و أسماء الهيّه .
و كسى كه به كيفيّت نزول آثار وجود از ناحيه اسماء و صفات الهيّه و به وجود آمدن كثرات و اختلافات در عالم وجود از مقام حضرت احديّت و سرمديّت ، وقوف يابد و اطّلاع واقعى و عرفان حقيقى به دست آورد ، ديگر حقيقت مسأله و واقع امر بر او مشتبه نخواهد شد و قدمهاى او در اين جايگاه بسيار خطير و حسّاس كه بسيارى را دچار لغزش و خطاء نموده است نخواهد لرزيد . »
افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — صفحة 229
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٢٢٩