فرزندان صالح العمل ، صدقهء جاريه ، علمى كه از خود باقى گذارده و مردم از او بهرهمند مىشوند ، انفاق به فقراء و مستمندان ، دستگيرى از بيچارگان ، تربيت و رسيدگى به يتيمان ، نشر علم و تقوى در ميان جامعهء مردم ، اقامهء نماز و قرائت و تدبّر قرآن و طلب غفران براى او مفيد است .
و اين زينتها علاوه بر آنكه فائده ندارد براى او ضرر هم دارد . دسته گل بردن براى مرده و نثار قبر او نمودن بدعت و حرام است . زينت كردن قبور بدين اشكال مذكور حرام يا حدّاقل مكروه است به كراهت شديده ؛ و اينها مرده را رنج مىدهد . اين تجمّلات مقبرهها بدين كيفيّت خلاف دستور اسلام است .
ولى ما چون در دنيا هستيم خيال مىكنيم شؤون آخرت هم همانند شؤون دنياست ؛ و اين غلط است . مىگويد : مرا در مقبره دفن كنيد ، من از زمين بدون سقف مىترسم ! خيال مىكند آنجا هم مثل اينجاست كه اگر او را در اطاق سقف دار دفن كنند محفوظ است ، امّا اگر او را روى زمين هموار به خاك بسپارند باران و برف او را آزار مىدهد و حركت مردم بر روى مزار او ، او را آزرده مىكند .
زهى جهالت ! روح را فرشتگان به عالم برزخ بردند و بدن در ميان قبر خوراك ماران و موران شد . تمام افراد بشر را اين جهالت از پا در آورده ، و قرآن كريم فرياد كرده است : ( وَ ضَلَّ عَنْكُمْ ما كُنْتُمْ تَزْعُمُون ) . [ 1 ]
آن خيالات و اوهام شما نابود شد و در تيه ضلال به خاك عدم
هامش
[ 1 ] - سوره الأنعام ( 6 ) ذيل آيهء 94