و لذا مىبينيم كه از تمامى معصومين عليهم السّلام نسبت به واقعهء عاشوراء سخن بميان آمده است ، و همهءآنها به شيعيان در إحياء اين واقعهء عظما و منحصر بفرد تاريخ توصيهها و تأكيدهاى بليغ فرمودهاند . با اينكه از صدر اسلام تا آن زمان و پس از آن وقايعى مشابه در جهاد با كفّار و مشركين ، و يا در معارضه و مقابله با حكّام و خلفاءجور افراد بسيارى به فيض شهادت نائل آمدهاند ، امّا آنچه را كه دربارهء شخصيّتهاى اين حادثه گفته شده است با آنان تفاوت چشمگيرى داشته است .
مبارزه سيّد الشّهداء با يزيد مقدّمه إحياء سنن و بيان معارف است
آنچه در اين نهضت بايد مورد توجّه قرار گيرد و به نظر مىرسد هر دو ديدگاه نسبت به آن غفلت ورزيدهاند ، جهتگيرى و هدف اين قيام و انقلاب است . در ديدگاه دوّم آنچه بيش از همه چيز در اين نهضت شاخص و بارز است ( بطوريكه ساير مسائل و مبانى فكرى و اعتقادى را تحت الشّعاع قرار داده است ) مبارزه با ظلم و ستم حكومت جائره بنىاميّه و مخالفت با خلافت يزيد است ؛ و اين مسأله به عنوان اصل و هدف در اين قيام به چشم مىخورد . امّا در ديدگاه حقّ و تفسير صحيح از اين نهضت ، موضوع معارضه و مخالفت با خلافت جائرانه بنىاميّه به عنوان مقدّمه و مَعبرى براى وصول به قيام به شعائر دين و احياء سنن و إعلاء رايت توحيد و معرفت است .
پس غرض اصلى و مقصد امام عليه السّلام احياء احكام و قوانين منسيّه در سنّت جدّش و پدرش مىباشد و بس ، نه چيز ديگر ! نه چون حكومتهاى جائرانه و غاصبانه به ظاهر اسلامى چون خلفاء ثلاثه و