بسم الله الرّحمن الرّحيم
واژه و مفهوم « اربعين » در جميع هويّات متفاوته و مصاديق خارجى آن از ديرباز در بين اقوام و ملل مختلف و اديان عالم محطّ بحث و نظر و توجّه بوده است ؛ و هر قوم و ملّتى در فرهنگ خود كم و بيش با اين كلمه انس و الفت داشته است . و به عبارت ديگر : اين واژه با ادبيّات هر مكتب و مرامى رفيق گرمابه و گلستان مىباشد ، و به قول خواجهء شيراز :
سحرگه رهروى در سرزمينى * همى گفت اين معمّا با قرينى
كه اى صوفى شراب آنگه شود صاف * كه در شيشه بر آرد اربعينى [ 1 ]
اين اصطلاح را در كيش و مذهب اهل باده و ساده گرفته ، تا عاليترين و دقيقترين لطائفِ اشارات و ظرائف عبارات اهل كشف و معنى و عرفاى عاليمقام مىتوان يافت .
هامش
[ 1 ] - ديوان حافظ ، طبع بختيارى ، ص 207 ، غزل 454