فخريّه و مباهات با مردم نمىرود ، و آنچه را كه از جاه و جلال و منصب و مال در دست مردم مىنگرد ، آنها را به جهت عزّت و علوّ درجهء خويشتن طلب نمىنمايد ، و روزهاى خود را به بطالت بيهوده رها نمىكند .
و اين است اوّلين پلّه از نردبان تقوى . خداوند تبارك و تعالى مىفرمايد :
آن سراى آخرت را ما قرار مىدهيم براى كسانى كه در زمين ارادهء بلندمنشى ندارند و دنبال فساد نمىگردند ؛ و تمام مراتب پيروزى و سعادت در پايان كار انحصاراً براى مردمان با تقوى است . »
قُلْتُ : يَا أَبَاعَبْدِ اللَهِ ! أَوْصِنِى !
قَالَ : أُوصِيكَ بِتِسْعَةِ أَشْيَآءَ ، فَإنَّهَا وَصِيَّتِى لِمُرِيدِى الطَّرِيقِ إلَى اللَهِ تَعَالَى ؛ وَ اللَهَ أَسْأَلُ أَنْ يُوَفِّقَكَ لِاسْتِعْمَالِهِ .
ثَلَاثَةٌ مِنْهَا فِى رِيَاضَةِ النَّفْسِ ، وَ ثَلَاثَةٌ مِنْهَا فِى الْحِلْمِ ، وَ ثَلَاثَةٌ مِنْهَا فِى الْعِلْمِ .
فَاحْفَظْهَا ، وَ إيَّاكَ وَ التَّهَاوُنَ بِهَا !
قَالَ عُنْوَانٌ : فَفَرَّغْتُ قَلْبِى لَهُ .
« گفتم : اى أباعبد الله ! به من سفارش و توصيهاى فرما !
گفت : من تو را به نُه چيز وصيّت و سفارش مىنمايم ؛ زيرا كه آنها سفارش و وصيّت من است به اراده كنندگان و پويندگان راه خداوند تعالى ؛ و از خداوند مسألت مىنمايم تا تو را در عمل به آنها توفيق مرحمت فرمايد .
سه تا از آن نُه امر دربارهء تربيت و تأديب نفس است ، و سه تا از آنها دربارهء حلم و بردبارى است ، و سه تا از آنها دربارهء علم و دانش است . پس اى عنوان آنها را بخاطرت بسپار و مبادا در عمل به آنها از تو سستى و تكاهل سرزند !
عنوان گفت : من دلم و انديشهام را فارغ و خالى نمودم تا آنچه را كه حضرت مىفرمايد بگيرم و اخذ كنم و بدان عمل نمايم . »
فَقَالَ : أَمَّا اللَوَاتِى فِى الرِّيَاضَةِ : فَإيَّاكَ أَنْ تَأْكُلَ مَا لَاتَشْتَهِيهِ ، فَإنَّهُ يُورِثُ
اسرار ملكوت (مقدمه شرح حديث عنوان بصرى از امام صادق ع) (فارسى) — صفحة 41
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٤١