ايجاد بلوى و آشوب مناسب بپندارد و از هر فرصتى جهت إعمال سليقههاى فردى و ابراز اهواء شخصيّه بهره بردارى نمايد . آنگاه اين سرزمين و مكان مقدّس به عرصهء نزاعها و كشمكشهاى قومى و قبيلهاى و گروهى و كشورى تبديل خواهد شد ، و آن رَوح و سكونت و انبساط و آرامش جاى خود را بالكلّيّه به جنجال و بلوى و هرج و مرج و سلب امنيّت و ظهور فتنه و فساد خواهد داد ، و مصداق آيهء شريفه : « جَعَلْنَا حَرَمًا ءَامِنًا »
[ 1 ] بكلّى محو و نابود خواهد شد .
حضور قلب و اخلاص نيت و توجه در حج موجب نزول انوار پروردگار بر قلب حاجى مىشود
پر واضح است كه يك همچنين فريضهاى با اين همه مؤكّدات چه آثار و بركاتى مىتواند براى تزكيه نفس و تجلّى انوار الهى بر قلب زائر در امكنه مختلفه و مواقف متفاوته داشته باشد . و هر چه كه حاجى حضور قلب و اخلاص نيّت و توجّه خود را بيشتر نمايد طبعاً نزول مراتب رَوح و انوار و ظهور اسماء و صفات علياى پروردگار در قلب و سرّ او بيشتر خواهد شد ، و موجب سكونت خاطر و انشراح صدر و محو تعلّقات و ارتكاز بر محوريّت توحيد و اقبال بر لقاء خدا خواهد گرديد .
و اين نكته از متون احاديث و اخبار و صريح روايات و آثار از ائمّه هدى صلوات الله عليهم أجمعين به خوبى مشهود و هويداست .
درست مانند نماز كه هر چه حضور قلب و توجّه به توحيد و حقيقت عبوديّت در آن بيشتر ، به همان ميزان مقبوليّت و تقرّب آن به ساحت قدس إله بيشتر خواهد بود ، و تحقّق مسكنت و ذلّت و عبوديّت در قبال حضرت احديّت در وجود مصلّى افزونتر خواهد شد . و هر چه انسان بيشتر به ظواهر صلوة و رعايت قواعد عربيّت و تجويد و لحاظ جودت و تحسين كلمات و عبارات و سجع و قافيه در ادعيه را بنمايد ، حظّ و نصيب او از حقيقت صلوة و مقرّبيّت او كمتر خواهد بود . آيا نمازى را كه مولى علىّ عليه السّلام بجاى مىآورد اين چنين بود ؟ آيا تمركز و توجّه
هامش
[ 1 ] - سوره العنكبوت ( 29 ) قسمتى از آيهء 67 .