جميع حوائج زندگى از منزل و مغازه و ماشين و اسباب و ادوات و رفع تمام ما يحتاج و غير ما يحتاج آنگاه اگر حالى و مجالى بود و راه هم هموار و ساير موانع عادى مرتفع ، اقدام به انجام آن با هزار اشكال و گله و شكايت بنمائيم .
و از اينجا معلوم مىشود : اينكه از بعضى علماء نقل شده كه موفّق به تشرّف بيت الله نشدهاند و به بهانه عدم استطاعت ، خود را از اين نعمت عظماى الهى محروم كردهاند تا اينكه از دنيا رفتهاند چقدر موجب تعجّب و استبعاد است ! آيا اينان با وجود اين همه از آشنايان و ارادتمندان و افرادى كه قطعاً مىتوانستند و راغب به بذل مال و تحصيل مقدمات سفر حجّ براى آنها بودند ، چطور به خود اجازه دادند كه خود را از انجام اين فريضهء فوق العاده مهمّ و حياتى در تربيت و تعالى نفس و استفاده از بركات و انوار نفوس قدسى اولياى الهى و دعوت حضرت إبراهيم خليل عليه السّلام محروم نمايند ؟ ! اينان كه براى سفر به كشورهاى خارج و صرف مبالغ هنگفت جهت مداواى امراض عادى جسمانى هيچگونه ترديدى به خود راه نمىدهند ، چطور با اين مسأله حياتى به اين سهولت و بىاهتمامى برخورد نمودند ؟ و چه بسا اين عمل را به حساب زهد بسيار و گريز از توجّه به دنيا و قطع علائق آن به حساب آورده و مىآورند ؟ !
يكى از توصيههاى اميرالمؤمنين عليه السّلام در آخرين لحظات حيات ، خالى نگذاردن بيت الله بود
در خاتمه مناسب است از وصيّتى كه أميرالمؤمنين عليه السّلام در آخرين ساعات عمر خود به فرزندانش و ساير شيعيان تا روز قيامت دربارهء حجّ فرمود سخنى به ميان آوريم . حضرت خطاب به امام حسن و امام حسين عليهما السّلام مىفرمايد :
أُوصِيكُمَا بِتَقْوَى اللَهِ . . . وَ اللَهَ اللَهَ فِى بَيْتِ رَبِّكُمْ ، لَاتُخْلُوهُ مَا بَقِيتُمْ ، فَإنَّهُ إنْ تُرِكَ لَمْ تُنَاظَرُوا .
[ 1 ]
هامش
[ 1 ] - نهج البلاغة ، شرح محمّد عبده ، ج 3 ، ص 77 ، نامهء 47 ، من وصيّة له عليه السّلام للحسن و الحسين عليهما السّلام لمّا ضربه ابنُ ملجم لعنه الله .